ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ว่าด้วยครอบครัว

หมั้น: อายุ ≥ 17 ปี + ต้องมีของหมั้น (ส่งมอบจริง) ไม่มีของหมั้น=ไม่สมบูรณ์ ของหมั้นตกเป็นของหญิง

มาตรา 1436 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

ผิดสัญญาหมั้น: ชายผิด→หญิงเก็บของหมั้น+เรียกค่าทดแทน หญิงผิด→คืนของหมั้น+สินสอด

การหมั้นไม่เป็นเหตุที่จะร้องขอให้ศาลบังคับให้สมรสได้ ถ้าได้มีข้อตกลงกันไว้ว่าจะให้เบี้ยปรับในเมื่อผิดสัญญาหมั้น ข้อตกลงนั้นเป็นโมฆ...

เมื่อมีการหมั้นแล้ว ถ้าฝ่ายใดผิดสัญญาหมั้นอีกฝ่าย หนึ่งมีสิทธิเรียกให้รับผิดใช้ค่าทดแทน ในกรณีที่ฝ่ายผู้รับหมั้นเป็นฝ่ายผิดสัญญาหม...

ค่าทดแทนนั้นอาจเรียกได้ ดังต่อไปนี้ (๑) ทดแทนความเสียหายต่อกายหรือชื่อเสียงแห่งผู้หมั้นหรือผู้รับหมั้นนั้น (๒) ทดแทนความเสียหายเนื...

ถ้าคู่หมั้นฝ่ายหนึ่งตายก่อนสมรส อีกฝ่ายหนึ่งจะเรียก ร้องค่าทดแทนมิได้ ส่วนของหมั้นหรือสินสอดนั้นไม่ว่าผู้หมั้นหรือผู้รับหมั้นตาย ผ...

ในกรณีมีเหตุสำคัญอันเกิดแก่ผู้รับหมั้นทำให้ผู้หมั้นไม่ สมควรสมรสกับผู้รับหมั้นนั้น ผู้หมั้นมีสิทธิบอกเลิกสัญญาหมั้นได้และให้ผู้รับ...

ในกรณีมีเหตุสำคัญอันเกิดแก่ผู้หมั้นทำให้ผู้รับหมั้นไม่ สมควรสมรสกับผู้หมั้นนั้น ผู้รับหมั้นมีสิทธิบอกเลิกสัญญาหมั้นได้โดยมิต้องคืน...

ถ้าเหตุอันทำให้คู่หมั้นบอกเลิกสัญญาหมั้นเป็นเพราะ การกระทำชั่วอย่างร้ายแรงของคู่หมั้นอีกฝ่ายหนึ่งซึ่งได้กระทำภายหลังการหมั้น คู่หม...

คู่หมั้นฝ่ายหนึ่งเรียกค่าทดแทนจากผู้ที่ร่วมประเวณีกับคู่หมั้นของตน หรือกระทำกับคู่หมั้นเพื่อสนองความใคร่ โดยรู้หรือควรรู้ว่ามีการหมั้น เมื่อบอกเลิกสัญญาหมั้นแล้วตามมาตรา 1442 หรือ 1443

คู่หมั้นฝ่ายหนึ่งเรียกค่าทดแทนจากผู้ที่ข่มขืนกระทำชำเราหรือพยายามข่มขืนกระทำชำเราคู่หมั้นของตน โดยรู้หรือควรรู้ถึงการหมั้น โดยไม่ต้องบอกเลิกสัญญาหมั้นก่อน

ค่าทดแทนอันจะพึงชดใช้แก่กันตามหมวดนี้ให้ศาล วินิจฉัยตามควรแก่พฤติการณ์ นี้ [131] [132] [133] [134] [135] [136] | 273 สิทธิเรียกร้อ...

สิทธิเรียกค่าทดแทนตามมาตรา 1439 มีอายุความ 6 เดือนนับแต่ผิดสัญญาหมั้น ส่วนตามมาตรา 1444, 1445 และ 1446 มีอายุความ 6 เดือนนับแต่วันรู้หรือควรรู้ แต่ต้องไม่เกิน 5 ปีนับแต่วันที่มีการกระทำนั้น

สิทธิเรียกคืนของหมั้นตามมาตรา 1439 มีอายุความ 6 เดือนนับแต่วันที่ผิดสัญญาหมั้น ส่วนตามมาตรา 1442 มีอายุความ 6 เดือนนับแต่วันที่บอกเลิกสัญญาหมั้น

ชายและหญิงต้องมีอายุครบ 17 ปีบริบูรณ์จึงจะสมรสได้ หากอายุยังไม่ครบต้องขออนุญาตศาลก่อน หากสมรสโดยฝ่าฝืนเงื่อนไขอายุ การสมรสนั้นเป็นโมฆียะ (สามารถขอให้ศาลเพิกถอนได้)

ห้ามสมรสระหว่างพ่อแม่กับลูก ปู่ย่าตายายกับหลาน ฯลฯ (ความสัมพันธ์สืบสายโลหิตทางตรง) ไม่ว่าจะเป็นบุตรที่ชอบด้วยกฎหมายหรือบุตรนอกกฎหมาย ฝ่าฝืนถือเป็นโมฆะ

บุคคลสองคนซึ่งเป็นญาติสืบสายโลหิตโดยตรงขึ้นไป หรือลงมาก็ดี เป็นพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมแต่บิดาหรือมารดาก็ดี จะทำการสมรสกัน นี้...

ผู้รับบุตรบุญธรรมและบุตรบุญธรรมจะสมรสกันไม่ได้

กฎหมายไทยกำหนดให้มีคู่สมรสได้เพียงคนเดียว หากสมรสใหม่โดยที่ยังไม่ได้หย่าหรือคู่สมรสเดิมยังไม่ตาย การสมรสใหม่นั้นเป็นโมฆะ และอาจมีความผิดอาญาฐานสมรสซ้อน

หญิงที่ชายผู้เป็นคู่สมรสตายหรือที่การสมรสสิ้นสุดลง ด้วยประการอื่นจะทำการสมรสใหม่กับชายได้ต่อเมื่อการสิ้นสุดแห่งการสมรสได้ผ่านพ้นไป...

ผู้เยาว์จะทำการสมรสให้นำความในมาตรา ๑๔๓๖ มาใช้ บังคับโดยอนุโลม

การให้ความยินยอมให้ทำการสมรสจะกระทำได้แต่โดย (๑) ลงลายมือชื่อในทะเบียนขณะจดทะเบียนสมรส (๒) ทำเป็นหนังสือแสดงความยินยอม โดยระบุชื่อ...

ถ้าไม่มีผู้ที่มีอำนาจให้ความยินยอมตามมาตรา ๑๔๕๔ หรือมีแต่ไม่ให้ความยินยอมหรือไม่อยู่ในสภาพที่อาจให้ความยินยอม หรือโดยพฤติการณ์ผู้ ...

สมรสได้ต้องอายุ ≥ 17 ปี + ถ้ายังไม่บรรลุนิติภาวะ ต้องได้รับความยินยอมจากพ่อแม่/ผู้ปกครอง ศาลอนุญาตก่อน 17 ปีได้ถ้ามีเหตุสมควร

การสมรสจะทำได้ต่อเมื่อบุคคลสองคนยินยอมเป็นคู่ สมรสกันและต้องแสดงการยินยอมนั้นให้ปรากฏโดยเปิดเผยต่อหน้านายทะเบียนและให้ นายทะเบียนบ...

การสมรสในต่างประเทศระหว่างคนที่มีสัญชาติไทยด้วย กัน หรือฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสัญชาติไทย จะทำตามแบบที่กำหนดไว้ตามกฎหมายไทยหรือ กฎหมายแห...

เมื่อมีพฤติการณ์พิเศษซึ่งไม่อาจทำการจดทะเบียนสมรส ต่อนายทะเบียนได้เพราะบุคคลฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือทั้งสองฝ่ายตกอยู่ในอันตรายใกล้ความ ...

หน้าที่สามีภริยา: อยู่กินด้วยกัน + อุปการะเลี้ยงดูกัน ไม่อุปการะ = เหตุฟ้องหย่า (ม.1516(6)) ไม่อยู่กินด้วยกัน 3 ปี = เหตุฟ้องหย่า (ม.1516(4/2))

ในกรณีที่คู่สมรสไม่สามารถที่จะอยู่กินด้วยกันฉันคู่ สมรสโดยปกติสุขได้ หรือถ้าการอยู่ร่วมกันจะเป็นอันตรายแก่กายหรือจิตใจหรือทำลาย นึ...

ในกรณีที่คู่สมรสวิกลจริต ศาลอาจพิพากษาเฉพาะข้อหย่าและกำหนดค่าเลี้ยงชีพ รวมทั้งสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถและตั้งผู้อนุบาลในคำพิพากษาเดียวกันได้

ศาลอาจกำหนดวิธีการชั่วคราวเกี่ยวกับการอุปการะเลี้ยงดูหรือการคุ้มครองคู่สมรสที่วิกลจริตตามที่เห็นสมควร โดยในกรณีฉุกเฉินให้นำบทบัญญัติตาม ป.วิ.แพ่งมาใช้บังคับ

มาตรา 1464/1 เพิ่มขึ้นโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

สินส่วนตัว 4 ประเภท: ก่อนสมรส/เครื่องใช้ส่วนตัว/รับมรดก-ให้โดยเสน่หา/ของหมั้น ≠ สินสมรส (ม.1474)

จัดการสินสมรสต้องยินยอมร่วม: ขาย/จำนอง/ให้เช่าอสังหาฯ ให้กู้ ให้ของ — ทำโดยไม่ยินยอม อีกฝ่ายเพิกถอนได้ภายใน 1 ปี

เมื่อสมรสแล้วจะเปลี่ยนแปลงหรือเพิกถอนสัญญาก่อนสมรสไม่ได้ เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากศาล และเมื่อศาลมีคำสั่งถึงที่สุดแล้วให้แจ้งนายทะเบียนสมรสจดแจ้งในทะเบียน

ข้อความในสัญญาก่อนสมรสไม่มีผลกระทบกระเทือนถึง สิทธิของบุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริตไม่ว่าจะได้เปลี่ยนแปลงเพิกถอนโดยคำสั่งของ ศาลหรื...

สัญญาที่เกี่ยวกับทรัพย์สินใดที่คู่สมรสได้ทำไว้ต่อกัน ในระหว่างเป็นคู่สมรสกันนั้น ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะบอกล้างเสียในเวลาใดที่เป็นคู่สมร...

ทรัพย์สินระหว่างคู่สมรส นอกจากที่ได้แยกไว้เป็นสิน ส่วนตัวย่อมเป็นสินสมรส

ทรัพย์สินที่เป็นสินส่วนตัว ได้แก่: (1) ทรัพย์ที่มีก่อนแต่งงาน (2) เครื่องใช้ส่วนตัว เครื่องมือประกอบอาชีพ (3) มรดกหรือของขวัญที่ได้รับระหว่างสมรส (4) ของหมั้น สินส่วนตัวเป็นของคนนั้นคนเดียว ไม่ต้องแบ่งเมื่อหย่า

ทรัพย์สินที่ได้มาจากการแลกเปลี่ยน ซื้อ หรือขายสินส่วนตัว ให้ถือเป็นสินส่วนตัว รวมถึงทรัพย์สินหรือเงินที่ได้มาทดแทนสินส่วนตัวที่ถูกทำลายด้วย

สินส่วนตัวของคู่สมรสฝ่ายใดให้ฝ่ายนั้นเป็นผู้จัดการ

สินสมรสคือทรัพย์สินที่คู่สมรสได้มาระหว่างสมรส ได้แก่: (1) ทรัพย์ที่หามาได้ระหว่างแต่งงาน เช่น บ้าน รถ เงินเดือน (2) ทรัพย์ที่ได้รับพินัยกรรมหรือของขวัญที่ระบุว่าเป็นสินสมรส (3) ดอกผลของสินส่วนตัว เมื่อสงสัยให้สันนิษฐานว่าเป็นสินสมรสก่อน

ถ้าสินสมรสใดเป็นจำพวกที่ระบุไว้ในมาตรา ๔๕๖ แห่งประมวลกฎหมายนี้ หรือที่มีเอกสารเป็นสำคัญ คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะร้องขอให้ ลงชื่อตน...

จัดการสินสมรส: 8 กรณีต้องยินยอมร่วม (ขาย/จำนอง/เช่า>3ปี/กู้/ให้/ประนีประนอม) ทำฝ่ายเดียว=เพิกถอนได้

คู่สมรสจะจัดการสินสมรสต่างจากที่มาตรา 1476 กำหนดได้ ต้องทำสัญญาก่อนสมรสไว้ตามมาตรา 1465 และ 1466 หากสัญญาระบุไว้เพียงบางส่วน ส่วนที่เหลือให้เป็นไปตามมาตรา 1476

คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีสิทธิฟ้อง ต่อสู้ หรือดำเนิน คดีเกี่ยวกับการสงวนบำรุงรักษาสินสมรส หรือเพื่อประโยชน์แก่สินสมรส หนี้อันเกิดแต...

เมื่อฝ่ายใดต้องให้ความยินยอมหรือลงชื่อกับอีกฝ่ายหนึ่ง ในเรื่องจัดการทรัพย์สินแต่ไม่ให้ความยินยอมหรือไม่ยอมลงชื่อโดยปราศจากเหตุผล ห...

การใดที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งกระทำ ซึ่งต้องรับ ความยินยอมร่วมกัน และถ้าการนั้นมีกฎหมายบัญญัติให้ทำเป็นหนังสือหรือให้จดทะเบียน ต่อ...

การจัดการสินสมรสที่สำคัญต้องได้รับความยินยอมจากคู่สมรสทั้งสองฝ่าย ได้แก่: ขาย/จำนอง/โอนอสังหาริมทรัพย์, ให้เช่าบ้านเกิน 3 ปี, ให้กู้ยืมเงิน, ให้ของขวัญมูลค่าสูง หากทำโดยพลการโดยไม่ได้รับความยินยอม คู่สมรสอีกฝ่ายอาจขอเพิกถอนได้

คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่มีอำนาจทำพินัยกรรมยก สินสมรสที่เกินกว่าส่วนของตนให้แก่บุคคลใดได้

ในกรณีที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีอำนาจจัดการสิน สมรสแต่ฝ่ายเดียว คู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งก็ยังมีอำนาจจัดการบ้านเรือนและจัดหาสิ่งจำเป็น ...

ในกรณีที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีอำนาจจัดการสิน สมรสแต่ฝ่ายเดียว ถ้าคู่สมรสฝ่ายนั้นจะกระทำ หรือกำลังกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งใน กา...

ถ้าคู่สมรสฝ่ายซึ่งมีอำนาจจัดการสินสมรส (๑) จัดการสินสมรสเป็นที่เสียหายถึงขนาด (๒) ไม่อุปการะเลี้ยงดูอีกฝ่ายหนึ่ง (๓) มีหนี้สินล้นพ...

เมื่อศาลเคยสั่งห้ามหรือจำกัดอำนาจจัดการสินสมรสของคู่สมรสฝ่ายใดตามมาตรา 1482, 1483 หรือ 1484 แล้วเหตุหรือพฤติการณ์เปลี่ยนไป คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งร้องขอให้ศาลยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงคำสั่งนั้นได้

คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอาจร้องขอต่อศาลให้ตนเป็นผู้ จัดการสินสมรสโดยเฉพาะอย่างใดอย่างหนึ่งหรือเข้าร่วมจัดการในการนั้นได้ ถ้าการที่จะ...

เมื่อศาลได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งถึงที่สุดตามความ ในมาตรา ๑๔๘๒ วรรคสอง มาตรา ๑๔๘๓ มาตรา ๑๔๘๔ มาตรา ๑๔๘๔/๑ หรือมาตรา ๑๔๘๕ อันเป็นคุณ...

ในระหว่างที่เป็นคู่สมรสกัน ฝ่ายใดจะยึดหรืออายัด ทรัพย์สินของอีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้ เว้นแต่เป็นการยึดหรืออายัดทรัพย์สินในคดีที่ฟ้องร้อง...

ถ้าคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องรับผิดเป็นส่วนตัวเพื่อ ชำระหนี้ที่ก่อไว้ก่อนหรือระหว่างสมรส ให้ชำระหนี้นั้นด้วยสินส่วนตัวของฝ่ายนั้นก...

ถ้าคู่สมรสเป็นลูกหนี้ร่วมกัน ให้ชำระหนี้นั้นจากสิน สมรสและสินส่วนตัวของทั้งสองฝ่าย

หนี้ที่คู่สมรสเป็นลูกหนี้ร่วมกันนั้นให้รวมถึงหนี้ที่คู่ สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งก่อให้เกิดขึ้นในระหว่างสมรส ดังต่อไปนี้ (๑) หนี้เกี่ยวแ...

ถ้าคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งต้องคำพิพากษาให้ล้ม ละลาย สินสมรสย่อมแยกจากกันโดยอำนาจกฎหมายนับแต่วันที่ศาลพิพากษาให้ล้มละลาย นั้น

เมื่อได้แยกสินสมรสตามมาตรา ๑๔๘๔ วรรคสอง

คู่สมรสฝ่ายใดร้องขอให้ศาลยกเลิกการแยกสินสมรสได้ แต่ถ้าอีกฝ่ายคัดค้าน ศาลยกเลิกได้ต่อเมื่อเหตุแห่งการแยกสิ้นสุดแล้ว เมื่อยกเลิกหรือพ้นจากการล้มละลาย สินส่วนตัวที่มีอยู่ยังคงเป็นสินส่วนตัวเดิม

ในกรณีที่ไม่มีสินสมรสแล้ว คู่สมรสต้องช่วยกันออก ค่าใช้สอยสำหรับการบ้านเรือนตามส่วนมากและน้อยแห่งสินส่วนตัวของตน หมวด ๕ ความเป็นโมฆ...

การสมรสจะเป็นโมฆะได้เฉพาะในกรณีที่บัญญัติไว้ในหมวดว่าด้วยความเป็นโมฆะของการสมรสเท่านั้น

มาตรา 1495 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

คู่สมรส บิดามารดา หรือผู้สืบสันดานอาจร้องขอให้ศาลพิพากษาว่าการสมรสเป็นโมฆะ หากไม่มีบุคคลดังกล่าว ผู้มีส่วนได้เสียอาจให้อัยการร้องขอแทนได้

มาตรา 1497 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

เมื่อศาลพิพากษาถึงที่สุดว่าการสมรสใดเป็นโมฆะ ให้ศาลแจ้งนายทะเบียนเพื่อบันทึกความเป็นโมฆะในทะเบียนสมรส

สมรสเป็นโมฆะ: สมรสซ้อน (ม.1452) ไม่ยินยอม (ม.1458) เป็นเครือญาติใกล้ชิด (ม.1450) วิกลจริต (ม.1449) → สมรสเป็นโมฆะ เสมือนไม่เคยสมรส

การสมรสที่เป็นโมฆะเพราะฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๙

มาตรา 1499/1 เพิ่มขึ้นโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

มาตรา 1500 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533 และเป็นส่วนหนึ่งของหมวด 6 ว่าด้วยการสิ้นสุดแห่งการสมรส

สมรสสิ้นสุด: (1) ตาย (2) หย่า (จดทะเบียน/ศาลพิพากษา) (3) ศาลเพิกถอน (สมรสซ้อน/ขาดคุณสมบัติ)

การสมรสที่เป็นโมฆียะจะสิ้นสุดลงก็ต่อเมื่อศาลพิพากษาให้เพิกถอนการสมรสนั้น

เหตุที่จะขอให้ศาลพิพากษาเพิกถอนการสมรสเพราะเหตุโมฆียะ มีเฉพาะในกรณีที่คู่สมรสได้ทำการฝ่าฝืนบทบัญญัติที่กำหนดไว้

การสมรสที่เป็นโมฆียะเพราะฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๔๘ ผู้มีส่วน ได้เสียขอให้เพิกถอนการสมรสได้ แต่บิดามารดาหรือผู้ปกครองที่ให้ความยินยอมแล้วจะข...

การสมรสที่ได้กระทำไปโดยคู่สมรสฝ่ายหนึ่งสำคัญผิดตัว คู่สมรส การสมรสนั้นเป็นโมฆียะ สิทธิขอเพิกถอนการสมรสเพราะสำคัญผิดตัวคู่สมรสเป็นอ...

การสมรสที่เกิดจากการถูกกลฉ้อฉลอันถึงขนาดจะเป็นโมฆียะ สิทธิขอเพิกถอนระงับเมื่อพ้น 90 วันนับแต่รู้ถึงกลฉ้อฉล หรือเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่วันสมรส

การสมรสที่เกิดจากการถูกข่มขู่อันถึงขนาดจะเป็นโมฆียะ สิทธิขอเพิกถอนระงับเมื่อพ้น 1 ปีนับแต่วันที่พ้นจากการข่มขู่

การสมรสที่เป็นโมฆียะเพราะคู่สมรสสำคัญผิดตัวหรือ ถูกกลฉ้อฉลหรือถูกข่มขู่ เฉพาะแต่คู่สมรสที่สำคัญผิดตัวหรือถูกกลฉ้อฉล หรือถูกข่มขู่ ...

มาตรา 1509 เกี่ยวกับผลของการเพิกถอนการสมรสที่เป็นโมฆียะตามบทบัญญัติที่กำหนด

การสมรสที่เป็นโมฆียะเพราะมิได้รับความยินยอมของ บุคคลดังกล่าวในมาตรา ๑๔๕๔ เฉพาะบุคคลที่อาจให้ความยินยอมตามมาตรา ๑๔๕๔ เท่านั้น ขอให้...

การสมรสที่ได้มีคำพิพากษาให้เพิกถอนนั้น ให้ถือว่าสิ้นสุด ลงในวันที่คำพิพากษาถึงที่สุด แต่จะอ้างเป็นเหตุเสื่อมสิทธิของบุคคลภายนอกผู้...

ให้นำบทบัญญัติว่าด้วยผลของการหย่าโดยคำพิพากษา มาใช้บังคับแก่ผลของการเพิกถอนการสมรสโดยอนุโลม

ถ้าปรากฏว่าคู่สมรสที่ถูกฟ้องเพิกถอนการสมรสได้รู้เห็น เป็นใจในเหตุแห่งโมฆียะกรรม คู่สมรสนั้นจะต้องรับผิดใช้ค่าทดแทนความเสียหายซึ่งค...

การหย่านั้นจะทำได้แต่โดยความยินยอมของทั้งสองฝ่าย หรือโดยคำพิพากษาของศาล การหย่าโดยความยินยอมต้องทำเป็นหนังสือและมีพยานลงลายมือชื่อ...

เมื่อได้จดทะเบียนสมรสตามประมวลกฎหมายนี้ การ หย่าโดยความยินยอมจะสมบูรณ์ต่อเมื่อคู่สมรสได้จดทะเบียนการหย่านั้นแล้ว

10 เหตุที่ฟ้องหย่าได้: (1) นอกใจ มีชู้ (2) ประพฤติชั่วทำให้อับอาย (3) ทำร้ายร่างกาย/จิตใจอย่างร้ายแรง (4) ทิ้งร้างเกิน 1 ปี (5) ต้องโทษจำคุกเกิน 1 ปี (6) ไม่ให้ค่าอุปการะทั้งที่มีความจำเป็น (7) วิกลจริตเกิน 3 ปี (8) ผิดทัณฑ์บน (9) โรคติดต่อร้ายแรงเรื้อรัง (10) ร่วมประเวณีไม่ได้ตลอดกาล

เหตุฟ้องหย่าตามมาตรา ๑๕๑๖ (๑) และ (๒) ถ้าคู่ สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แล้วแต่กรณี ได้ยินยอมหรือรู้เห็นเป็นใจในการกระทำที่เป็นเหตุหย่า น...

สิทธิฟ้องหย่าย่อมหมดไปเมื่อฝ่ายที่มีสิทธิฟ้องหย่าได้กระทำการอันแสดงว่าได้ให้อภัยแก่คู่สมรสอีกฝ่ายในการกระทำที่เป็นเหตุให้เกิดสิทธิฟ้องหย่านั้นแล้ว

ในกรณีที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งวิกลจริตและมีเหตุหย่าเกิดขึ้น บุคคลที่มีสิทธิร้องขอให้ศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถสามารถฟ้องหย่าแทนได้

เมื่อหย่า บิดามารดาสามารถตกลงกันเองว่าใครจะได้รับสิทธิ์ดูแลบุตร ถ้าตกลงกันไม่ได้ ศาลจะเป็นผู้ตัดสิน โดยคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของบุตรเป็นหลัก ฝ่ายที่ไม่ได้ดูแลบุตรยังมีสิทธิ์เยี่ยมบุตรได้

ถ้าปรากฏว่าผู้ใช้อำนาจปกครองหรือผู้ปกครองตาม

ถ้าคู่สมรสหย่าโดยความยินยอม ให้ทำความตกลงกันไว้ ในสัญญาหย่าว่าคู่สมรสทั้งสองฝ่าย หรือคู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะออกเงินค่าอุปการะ เลี...

ฝ่ายที่ถูกคู่สมรสนอกใจมีสิทธิ์เรียกค่าทดแทนได้ทั้งจากคู่สมรสที่นอกใจ และจาก 'ชู้' หรือบุคคลที่เป็นเหตุแห่งการหย่านั้นด้วย ศาลจะกำหนดค่าทดแทนตามความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง

ถ้าเหตุแห่งการหย่าตามมาตรา ๑๕๑๖ (๓) (๔) หรือ (๖) เกิดขึ้นเพราะฝ่ายผู้ต้องรับผิดชอบก่อให้เกิดขึ้นโดยมุ่งประสงค์ให้อีกฝ่ายหนึ่งไม่อา...

มาใช้บังคับโดยอนุโลม นึ่ นึ่ [193] [194] | 287 ถ้าหากการเพิกถอนการสมรสตามวรรคหนึ่งทำให้อีกฝ่ายหนึ่งยากจนลง และไม่มีรายได้พอจากทรัพ...

หลังหย่า ฝ่ายที่ไม่มีรายได้เพียงพอและเป็นฝ่ายไม่ผิดมีสิทธิ์เรียกค่าเลี้ยงชีพจากคู่สมรสที่ผิดได้ สิทธินี้หมดไปทันทีถ้าฝ่ายที่รับค่าเลี้ยงชีพแต่งงานใหม่

ถ้าหย่าขาดจากกันเพราะเหตุวิกลจริตตามมาตรา ๑๕๑๖ (๗) หรือเพราะเหตุเป็นโรคติดต่ออย่างร้ายแรงตามมาตรา ๑๕๑๖ (๙) คู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่ง ลี้...

ถ้าฝ่ายที่รับค่าเลี้ยงชีพสมรสใหม่ สิทธิรับค่าเลี้ยงชีพย่อม หมดไป

สิทธิฟ้องร้องโดยอาศัยเหตุในมาตรา ๑๕๑๖ (๑) (๒) (๓) หรือ (๖) หรือมาตรา ๑๕๒๓ ย่อมระงับไปเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปีนับแต่วันผู้กล่าวอ้างรู้ห...

หากศาลเห็นว่าคู่สมรสที่ถูกอ้างว่าวิกลจริตยังไม่ถึงขนาดสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถให้ยกฟ้อง แต่หากเห็นว่าควรสั่งแต่ยังไม่สมควรให้หย่า ก็ให้สั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถโดยไม่ต้องสั่งเรื่องผู้อนุบาล

การสมรสที่จดทะเบียนตามกฎหมายนั้น การหย่าโดย ความยินยอมของคู่สมรสทั้งสองฝ่ายมีผลนับแต่เวลาจดทะเบียนการหย่าเป็นต้นไป การหย่าโดยคำพิพ...

เมื่อหย่ากันแล้วให้จัดการแบ่งทรัพย์สินของคู่สมรส แต่ในระหว่างคู่สมรส (ก) ถ้าเป็นการหย่าโดยความยินยอมของทั้งสองฝ่าย ให้จัดการแบ่ง ท...

เมื่อหย่า สินสมรส (ทรัพย์สินที่หามาได้ระหว่างแต่งงาน) ต้องแบ่งกันคนละครึ่งเท่ากัน โดยไม่คำนึงว่าใครเป็นฝ่ายผิดหรือใครหามาได้มากกว่า สินส่วนตัวของใครก็เป็นของคนนั้น ไม่ต้องแบ่ง

สินสมรสที่คู่สมรสฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจำหน่ายไปเพื่อ ประโยชน์ตนฝ่ายเดียวก็ดี จำหน่ายไปโดยเจตนาทำให้คู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งเสียหายก็ดี จำหน่า...

เมื่อการสมรสสิ้นสุดลง ให้แบ่งความรับผิดในหนี้ที่จะต้อง รับผิดด้วยกันตามส่วนเท่ากัน ลักษณะ ๒ บิดามารดากับบุตร หมวด ๑ บิดามารดา

บุตรนอกสมรส: เป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของแม่โดยอัตโนมัติ จะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของพ่อต้อง: พ่อจดทะเบียนรับรอง / พ่อแม่สมรสกัน / ศาลพิพากษา

ในกรณีที่หญิงทำการสมรสใหม่นั้นเป็นการฝ่าฝืน

ในกรณีที่บุคคลสมรสฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๕๒ เด็กที่เกิด ในระหว่างการสมรสที่ฝ่าฝืนนั้น ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของชาย ผู้...

ในกรณีที่สันนิษฐานว่าเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของ ชายผู้เป็นหรือเคยเป็นคู่สมรสตามมาตรา ๑๕๓๖ มาตรา ๑๕๓๗ หรือมาตรา ๑๕๓๘ ชายผู้ เป็นห...

มาตรานี้ถูกยกเลิกแล้ว ไม่มีผลใช้บังคับ

ชายผู้เป็นหรือเคยเป็นคู่สมรสจะฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็น บุตรตามมาตรา ๑๕๓๙ ไม่ได้ ถ้าปรากฏว่าตนเป็นผู้แจ้งการเกิดของเด็กในทะเบียนคนเกิด...

การฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตร ชายผู้เป็นหรือเคยเป็น คู่สมรสต้องฟ้องภายในหนึ่งปีนับแต่วันรู้ถึงการเกิดของเด็ก แต่ห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ...

ในกรณีที่ชายผู้เป็นหรือเคยเป็นคู่สมรสได้ฟ้องคดีไม่ รับเด็กเป็นบุตรแล้ว และตายก่อนคดีนั้นถึงที่สุด ผู้มีสิทธิได้รับมรดกร่วมกับเด็กห...

การฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตร ผู้มีสิทธิได้รับมรดกร่วม กับเด็กหรือผู้จะเสียสิทธิรับมรดกเพราะการเกิดของเด็กอาจฟ้องได้ ในกรณีดังต่อไป...

เมื่อปรากฏข้อเท็จจริงต่อเด็กว่าตนมิได้เป็นบุตร สืบสายโลหิตของชายผู้เป็นคู่สมรสของมารดาตน เด็กจะร้องขอต่ออัยการให้ฟ้องคดีปฏิเสธ ควา...

บุตรนอกสมรส: เป็นบุตรของแม่เสมอ เป็นบุตรของพ่อต่อเมื่อ สมรสภายหลัง/จดทะเบียนรับรอง/ศาลพิพากษา

เด็กเกิดจากบิดามารดาที่มิได้สมรสกัน จะเป็นบุตรชอบ ด้วยกฎหมายต่อเมื่อบิดามารดาได้สมรสกันในภายหลังหรือบิดาได้จดทะเบียนว่าเป็นบุตร หร...

บิดาจะจดทะเบียนเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายได้ ต่อเมื่อได้รับความยินยอมของเด็กและมารดาเด็ก ที่ [217] [218] [219] [220] [221] [222] [2...

เมื่อนายทะเบียนได้แจ้งการขอจดทะเบียนขอรับเด็กเป็น บุตรชอบด้วยกฎหมายไปยังเด็กและมารดาเด็กตามมาตรา ๑๕๔๘ แล้ว ไม่ว่าเด็กหรือ มารดาเด็...

มาตรานี้ถูกยกเลิกแล้ว ไม่มีผลใช้บังคับ

ในกรณีที่มีการคัดค้านว่าผู้ซึ่งขอจดทะเบียนรับเด็กเป็น บุตรมิใช่บิดาของเด็ก เมื่อผู้ซึ่งขอจดทะเบียนรับเด็กเป็นบุตรนำคดีไปสู่ศาลขอให...

ในกรณีที่เด็กไม่มีมารดาหรือมีมารดาแต่มารดาถูก ถอนอำนาจปกครองบางส่วนหรือทั้งหมดและศาลได้ตั้งผู้อื่นเป็นผู้ปกครองบางส่วนหรือ ทั้งหมด...

มาตรานี้ถูกยกเลิกแล้ว ไม่มีผลใช้บังคับ

ผู้มีส่วนได้เสียจะขอให้ศาลถอนการจดทะเบียนรับเด็กเป็น บุตร เพราะเหตุว่าผู้ขอให้จดทะเบียนนั้นมิใช่บิดาก็ได้ แต่ต้องฟ้องภายในสามเดือน...

ในคดีฟ้องขอให้รับเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมาย ให้ สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของชายเมื่อปรากฏข้อเท็จจริงอย่าง หนึ่งอ...

การฟ้องคดีขอให้รับเด็กเป็นบุตรในระหว่างที่เด็กเป็นผู้ เยาว์ ถ้าเด็กมีอายุยังไม่ครบสิบห้าปีบริบูรณ์ ผู้แทนโดยชอบธรรมของเด็กเป็นผู้ฟ...

นิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาที่มีความสามารถบริบูรณ์สามารถรับตั้งเป็นผู้ปกครองทรัพย์ตามประมวลกฎหมายนี้ได้

การฟ้องคดีขอให้รับเด็กเป็นบุตรของผู้ตายที่ได้ฟ้อง ภายในกำหนดอายุความมรดก ถ้าศาลได้พิพากษาว่าเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของผู้ ตาย เด...

เมื่อได้จดทะเบียนเด็กเป็นบุตรแล้วจะถอนมิได้

บุตรเกิดระหว่างสมรสซึ่งศาลพิพากษาให้เพิกถอนภาย หลังนั้นให้ถือว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมาย หมวด ๒ สิทธิและหน้าที่ของบิดามารดาและบุตร

บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของบิดา ในกรณีที่บิดาไม่ปรากฏ บุตรมีสิทธิใช้ชื่อสกุลของมารดา

บิดาหรือมารดาสามารถนำคดีขึ้นว่ากล่าวเพื่อประโยชน์ของบุตรได้

บทบัญญัติมาตรา 1563 วรรค 1 และ 2 และ 1565 ให้นำมาใช้บังคับโดยอนุโลมระหว่างทายาทกับผู้จัดการมรดกและระหว่างศาลกับผู้จัดการมรดก

บิดามารดามีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาแก่บุตรตลอดช่วงที่เป็นผู้เยาว์ (ยังไม่บรรลุนิติภาวะ) เมื่อบุตรบรรลุนิติภาวะ (อายุ 20 ปี) หน้าที่นี้สิ้นสุด ยกเว้นบุตรทุพพลภาพหรือช่วยเหลือตัวเองไม่ได้

การร้องขอค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรหรือขอให้บุตรได้รับการอุปการะโดยประการอื่น นอกจากอัยการจะยกคดีขึ้นว่ากล่าวตามที่บัญญัติ

มาตรา 1566 กำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับอำนาจปกครองบุตร

ผู้ใช้อำนาจปกครองมีสิทธิ (๑) กำหนดที่อยู่ของบุตร (๒) ทำโทษบุตรเพื่อว่ากล่าวสั่งสอนหรือปรับพฤติกรรม โดยต้องไม่ เป็นการกระทำทารุณกรร...

คำบอกกล่าวที่แจ้งไปหรือรับแจ้งมาจากผู้ใช้อำนาจปกครอง ให้ถือว่าเป็นคำบอกกล่าวที่บุตรได้แจ้งไปหรือรับแจ้งมา

ผู้ใช้อำนาจปกครองเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของบุตร หากบุตรถูกสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ ผู้ปกครองย่อมเป็นผู้อนุบาลหรือผู้พิทักษ์แล้วแต่กรณี

มาตรา 1569/1 เพิ่มขึ้นโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

คำบอกกล่าวที่ผู้ใช้อำนาจปกครองตามมาตรา ๑๕๖๖ หรือมาตรา ๑๕๖๘ แจ้งไปหรือรับแจ้งมาให้ถือว่าเป็นคำบอกกล่าวที่บุตรได้แจ้งไปหรือรับ [231]...

อำนาจปกครองรวมถึงการจัดการทรัพย์สินของบุตรด้วย และต้องจัดการด้วยความระมัดระวังเช่นวิญญูชนจะพึงกระทำ

ผู้ใช้อำนาจปกครองจะทำหนี้ที่บุตรต้องทำเองโดยมิได้รับความยินยอมของบุตรไม่ได้

ถ้าบุตรมีเงินได้ให้ใช้เป็นค่าอุปการะเลี้ยงดูและการศึกษาก่อน ส่วนที่เหลือผู้ปกครองต้องเก็บรักษาไว้เพื่อมอบให้บุตร แต่ผู้ปกครองอาจใช้ตามสมควรหากรายได้ตัวเองไม่เพียงพอ

มาตรา 1574 กำหนดเงื่อนไขเกี่ยวกับบุตรบุญธรรม

บุตรบุญธรรมสามารถฟ้องเลิกได้เมื่อผู้รับบุตรบุญธรรมก่อความเสียหายอย่างร้ายแรง หรือถูกถอนอำนาจปกครองในลักษณะที่แสดงว่าไม่สมควรเป็นผู้รับบุตรบุญธรรม

มาตรา 1576 กำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติมเกี่ยวกับบุตรบุญธรรม

มาตราต่อๆ ไปแห่งประมวลกฎหมายนี้ว่าด้วยความปกครองได้ดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว

มาตรา 1578 อ้างถึงการดำเนินการที่เสร็จสิ้นแล้วตามที่กำหนด

เมื่อคู่สมรสฝ่ายหนึ่งถึงแก่ความตายและมีบุตรร่วมกัน คู่สมรสที่มีชีวิตซึ่งครอบครองทรัพย์สินส่วนของบุตรอาจส่งมอบหรือเก็บรักษาไว้เพื่อมอบให้บุตรในเวลาอันสมควร

มาตรา 1580 กำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติมเกี่ยวกับทรัพย์สินของบุตร

คดีเกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินในระหว่างผู้เยาว์กับผู้ใช้ อำนาจปกครองนั้น ห้ามมิให้ฟ้องเมื่อพ้นหนึ่งปีนับแต่เวลาที่อำนาจปกครองสิ้นไ...

ตามวรรคสอง ศาลอาจตั้งผู้ปกครองเพื่อจัดการทรัพย์สินของบุตรได้ตามที่เห็นสมควร

ผู้ถูกถอนอำนาจปกครองสามารถร้องขอให้ศาลสั่งคืนอำนาจปกครองได้เมื่อเหตุแห่งการถอนนั้นสิ้นไปแล้ว โดยตนเองหรือญาติของผู้เยาว์เป็นผู้ร้องขอต่อศาล

แม้จะถูกถอนอำนาจปกครองบางส่วนหรือทั้งหมด ผู้นั้นก็ยังไม่พ้นจากหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูผู้เยาว์ตามกฎหมาย

บิดาหรือมารดามีสิทธิติดต่อกับบุตรได้ตามควรแก่พฤติการณ์ ไม่ว่าใครจะเป็นผู้ใช้อำนาจปกครองหรือผู้ปกครอง

ผู้ปกครองได้รับการตั้งโดยคำสั่งศาลเมื่อมีการร้องขอของญาติผู้เยาว์ อัยการ หรือผู้ที่บิดามารดาระบุชื่อไว้ในพินัยกรรม

กฎหมายกำหนดคุณสมบัติต้องห้ามของผู้ปกครอง ได้แก่ บุคคลล้มละลาย บุคคลไม่เหมาะสม ผู้มีคดีกับผู้เยาว์ และผู้ที่บิดามารดาห้ามไว้ในหนังสือ

บทบัญญัตินี้อ้างอิงถึงข้อต้องห้ามตามอนุมาตรา (3) (4) หรือ (5) ในการเป็นผู้ปกครองของผู้เยาว์

การเพิกถอนคำสั่งตั้งผู้ปกครองไม่กระทบกระเทือนสิทธิของบุคคลภายนอกผู้กระทำการโดยสุจริต เว้นแต่กรณีผู้ปกครองที่ต้องห้ามตามกฎหมาย

มาตรานี้ถูกยกเลิกแล้ว ไม่มีผลใช้บังคับ

ศาลอาจกำหนดให้ผู้ปกครองหลายคนกระทำการร่วมกัน หรือกำหนดอำนาจเฉพาะสำหรับผู้ปกครองแต่ละคนได้

มาตรา 1591 ได้รับการแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

มาตรา 1592 เป็นบทบัญญัติที่อ้างอิงการบังคับใช้ร่วมกับมาตราอื่นในหมวดผู้ปกครอง

ศาลมีอำนาจสั่งถอนผู้ปกครองได้เมื่อปรากฏว่ามีความเลินเล่ออย่างร้ายแรง ไม่สุจริต หรือเห็นได้ชัดว่าผู้ปกครองหย่อนความสามารถ

ผู้ปกครองมีหน้าที่ต้องปฏิบัติเกี่ยวกับการทำบัญชีทรัพย์สินและยื่นบัญชีให้ถูกต้องครบถ้วนตามที่กฎหมายบัญญัติ

ก่อนศาลยอมรับบัญชี ห้ามผู้ปกครองทำกิจการใดๆ เว้นแต่กรณีเร่งด่วนจำเป็น และจะยกข้อห้ามนี้ต่อสู้บุคคลภายนอกผู้สุจริตไม่ได้

ผู้ปกครองต้องแจ้งต่อศาลเมื่อมีหนี้ที่ขัดแย้งผลประโยชน์ระหว่างตนกับผู้อยู่ในปกครอง มิเช่นนั้นหนี้นั้นจะสูญไปหรืออาจถูกถอนจากการเป็นผู้ปกครอง

มาตรา 1597 กำหนดให้นำบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องในหมวดนี้มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ในระหว่างที่อยู่ในปกครอง หากผู้อยู่ในปกครองได้ทรัพย์สินมีค่ามาโดยทางมรดกหรือการให้โดยเสน่หา ให้นำบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องมาใช้บังคับ

ผู้ปกครองต้องทำบัญชีทรัพย์สินส่งต่อศาลปีละครั้งนับแต่วันที่เริ่มเป็นผู้ปกครอง แต่ศาลอาจสั่งให้ส่งบัญชีเกินหนึ่งปีก็ได้

ผู้ปกครองมีสิทธิและหน้าที่เช่นเดียวกับผู้ใช้อำนาจปกครองตามที่กฎหมายกำหนด

ผู้ปกครองเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของผู้อยู่ในปกครองตามบทบัญญัติที่กฎหมายกำหนด

กำหนดกิจการที่ผู้ปกครองต้องได้รับอนุญาตจากศาล รวมถึงการประนีประนอมยอมความและการมอบข้อพิพาทให้อนุญาโตตุลาการวินิจฉัย

ผู้ปกครองต้องปรึกษาผู้อยู่ในปกครองที่รู้จักผิดชอบและมีอายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีก่อนทำกิจการสำคัญ แต่การยินยอมของผู้อยู่ในปกครองไม่คุ้มผู้ปกครองให้พ้นจากความรับผิด

ความปกครองสิ้นสุดลงเมื่อผู้อยู่ในปกครองถึงแก่ความตายหรือบรรลุนิติภาวะ

ความเป็นผู้ปกครองสิ้นสุดลงด้วย 5 เหตุ ได้แก่ ตาย ลาออกโดยได้รับอนุญาตจากศาล ไร้ความสามารถ ล้มละลาย หรือถูกถอนโดยคำสั่งศาล

ศาลมีอำนาจสั่งถอนผู้ปกครองใน 6 กรณี เช่น ละเลยหน้าที่ ประมาทเลินเล่อ ใช้อำนาจโดยมิชอบ หรือประพฤติมิชอบไม่สมควรแก่หน้าที่

การร้องขอให้ถอนผู้ปกครองตามมาตรา 1598/8 ผู้ร้องได้คือ ผู้อยู่ในปกครองที่อายุไม่ต่ำกว่า 15 ปีบริบูรณ์ ญาติของผู้อยู่ในปกครอง หรืออัยการ

ระหว่างพิจารณาคำร้องถอนผู้ปกครอง ศาลอาจตั้งผู้จัดการชั่วคราวให้จัดการทรัพย์สินของผู้อยู่ในปกครองแทนผู้ปกครองได้

เมื่อความปกครองหรือความเป็นผู้ปกครองสิ้นสุดลง ให้ผู้ปกครองหรือทายาทส่งมอบทรัพย์สินและบัญชีการจัดการทรัพย์สินภายในหกเดือน

นับแต่วันส่งมอบบัญชีให้เริ่มคิดดอกเบี้ยในเงินที่ต้องคืนกัน และหากผู้ปกครองใช้เงินของผู้อยู่ในปกครองเพื่อประโยชน์ตนเองให้เสียดอกเบี้ยร้อยละสิบห้าต่อปี

ผู้อยู่ในปกครองมีบุริมสิทธิเหนือทรัพย์สินทั้งหมดของผู้ปกครองในลำดับที่หก เพื่อชำระหนี้ที่ค้างอยู่

ผู้ปกครองโดยปกติไม่มีสิทธิรับบำเหน็จ เว้นแต่มีกำหนดไว้ในพินัยกรรม หรือศาลสั่งกำหนดให้ตามคำร้องขอโดยพิเคราะห์พฤติการณ์และฐานะของผู้ปกครอง

เมื่อศาลสั่งให้คู่สมรสฝ่ายหนึ่งเป็นคนไร้ความสามารถและอีกฝ่ายเป็นผู้อนุบาล ให้ใช้บทบัญญัติเรื่องสิทธิและหน้าที่ของผู้ใช้อำนาจปกครองโดยอนุโลม เว้นแต่สิทธิตามมาตรา 1567 (2) และ (3)

คู่สมรสที่เป็นผู้อนุบาลมีอำนาจจัดการสินส่วนตัวของอีกฝ่ายและจัดการสินสมรสแต่ผู้เดียว แต่การจัดการกรณีตามมาตรา 1476 วรรคหนึ่ง จะทำไม่ได้ เว้นแต่ได้รับอนุญาตจากศาล

ถ้าศาลตั้งบิดามารดาหรือบุคคลภายนอกเป็นผู้อนุบาล ผู้อนุบาลจัดการสินสมรสร่วมกับคู่สมรสอีกฝ่าย เว้นแต่ศาลสั่งเป็นอย่างอื่นเพราะมีเหตุสำคัญ และคู่สมรสอีกฝ่ายร้องขอให้ศาลสั่งแยกสินสมรสได้

กรณีบิดามารดาเป็นผู้อนุบาลบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ให้นำบทบัญญัติผู้ใช้อำนาจปกครองมาใช้ แต่ถ้าบุตรบรรลุนิติภาวะแล้วให้นำบทบัญญัติผู้ปกครองมาใช้โดยอนุโลม

บุตรบุญธรรม: ผู้รับ ≥ 25 ปี + แก่กว่า ≥ 15 ปี ต้องจดทะเบียน มีสิทธิเหมือนบุตรชอบด้วยกฎหมาย

หากผู้ที่จะเป็นบุตรบุญธรรมมีอายุไม่ต่ำกว่าสิบห้าปี ผู้นั้นต้องให้ความยินยอมในการรับบุตรบุญธรรมด้วย

การรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมต้องได้รับความยินยอมจากบิดามารดา หากไม่อาจได้รับความยินยอมโดยมีเหตุอันสมควรอาจร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งอนุญาตแทนได้

ผู้เยาว์ที่ถูกทอดทิ้งและอยู่ในความดูแลของสถานสงเคราะห์เด็ก ให้สถานสงเคราะห์เด็กเป็นผู้ให้ความยินยอมแทนบิดามารดาในการรับบุตรบุญธรรม

มาตรา 1598/23 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติฉบับที่ 10 พ.ศ. 2533 กำหนดให้สามารถมอบอำนาจให้ผู้อื่นให้ความยินยอมในการรับผู้เยาว์เป็นบุตรบุญธรรมแทนตนได้

มาตรา 1598/24 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

ผู้จะรับหรือเป็นบุตรบุญธรรมที่มีคู่สมรสอยู่ต้องได้รับความยินยอมจากคู่สมรสก่อน หากคู่สมรสไม่สามารถให้ความยินยอมได้ต้องร้องขอต่อศาลแทน

ผู้เยาว์ที่เป็นบุตรบุญธรรมของบุคคลใดอยู่แล้วจะเป็นบุตรบุญธรรมของบุคคลอื่นอีกในขณะเดียวกันไม่ได้ เว้นแต่เป็นบุตรบุญธรรมของคู่สมรสผู้รับบุตรบุญธรรม

การรับบุตรบุญธรรมสมบูรณ์ต่อเมื่อได้จดทะเบียนตามกฎหมาย และหากผู้จะเป็นบุตรบุญธรรมเป็นผู้เยาว์ต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมก่อน

บุตรบุญธรรมมีฐานะเสมอบุตรชอบด้วยกฎหมายแต่ไม่สูญสิทธิในครอบครัวกำเนิด และบิดามารดาโดยกำเนิดหมดอำนาจปกครองนับแต่วันที่เด็กเป็นบุตรบุญธรรม

การรับบุตรบุญธรรมไม่ก่อให้เกิดสิทธิรับมรดกในฐานะทายาทโดยธรรมเนื่องจากเหตุแห่งการรับบุตรบุญธรรมนั้น

หากบุตรบุญธรรมซึ่งไม่มีคู่สมรสหรือผู้สืบสันดานตายก่อนผู้รับบุตรบุญธรรม ผู้รับบุตรบุญธรรมมีสิทธิเรียกคืนทรัพย์สินที่ตนให้ไปจากกองมรดก ภายในอายุความหนึ่งปีหรือสิบปี

หรือนับแต่เวลาที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้เลิกการรับ บุตรบุญธรรม เว้นแต่ศาลเห็นสมควรสั่งเป็นประการอื่น…

การรับบุตรบุญธรรมย่อมเป็นอันยกเลิก เมื่อมีการสมรสฝ่าฝืนมาตรา 1451 86 มาตรา 1598/31 วรรคสาม แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.

(9) ยกเลิกโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

ห้ามมิให้ฟ้องขอเลิกการรับบุตรบุญ ธรรมเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งปี นับแต่วันที่ผู้ขอเลิกการรับบุตรบุญธรรมรู้ หรือควรได้รู้ข้อเท็จจริงอันเป็นเหตุให้เลิกการนั้น…

แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 10) พ.ศ. 2533

การเลิกรับบุตรบุญธรรมโดยคำพิพากษา ของศาล ย่อมมีผลแต่เวลาที่คำพิพากษาถึงที่สุด แต่จะอ้างเป็นเหตุเสื่อม สิทธิของบุคคลภายนอกผู้ทำการโดยสุจริตไม่ได้…

แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 19) พ.

ค่าเลี้ยงดูบุตร: พ่อแม่ต้องจ่าย แม้หย่ากันแล้ว ศาลกำหนดจำนวนตามฐานะ+รายได้ ฟ้องเรียกย้อนหลังได้ ไม่จ่าย → บังคับคดี/ร้องศาล

เมื่อผู้มีส่วนได้เสียแสดงว่าพฤติการณ์ รายได้หรือฐานะของคู่กรณีได้เปลี่ยนแปลงไป ศาลจะสั่งแก้ไขในเรื่อง ค่าอุปการะเลี้ยงดูโดยให้เพิกถอน ลด เพิ่ม…

ค่าอุปการะเลี้ยงดูนั้นให้ชำระเป็นเงิน โดยวิธีชำระเป็นครั้งคราวตามกำหนด เว้นแต่คู่กรณีจะตกลงกันให้ชำระ เป็นอย่างอื่นหรือโดยวิธีอื่น…

สิทธิที่จะได้ค่าอุปการะเลี้ยงดูนั้น จะสละหรือโอนมิได้และไม่อยู่ในข่ายแห่งการบังคับคดี