ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. 2564

กำหนดชื่อของพระราชบัญญัติว่า พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๖๔ ซึ่งเป็นบทบัญญัตินำใช้ประมวลกฎหมายยาเสพติดฉบับใหม่

พระราชบัญญัตินี้มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งประกาศเมื่อวันที่ ๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๔

ประมวลกฎหมายยาเสพติดซึ่งผนวกท้ายพระราชบัญญัตินี้จะมีผลใช้บังคับหลังจากที่พระราชบัญญัตินี้มีผลบังคับใช้ไปแล้ว ๓๐ วัน

เมื่อประมวลกฎหมายยาเสพติดมีผลบังคับใช้ให้ยกเลิกกฎหมายยาเสพติดฉบับเดิม ๒๔ ฉบับ รวมถึง พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ร.บ.วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ร.บ.ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด และประกาศ คสช. ที่เกี่ยวข้อง

สำนักงาน ป.ป.ส. ต้องจัดให้เจ้าพนักงาน ป.ป.ส. เข้ารับการฝึกอบรมก่อนปฏิบัติหน้าที่ตามหลักสูตรที่ได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการ ป.ป.ส. เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะ

ข้าราชการสำนักงาน ป.ป.ส. ที่เลขาธิการแต่งตั้งเป็นเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. ต้องได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการ ป.ป.ส. หรือคณะอนุกรรมการที่ได้รับมอบหมาย และต้องผ่านการฝึกอบรมตามที่กำหนด

กฎหมายใดที่อ้างถึงบทบัญญัติของกฎหมายยาเสพติดฉบับเดิมที่ถูกยกเลิก ให้ถือว่าอ้างถึงบทบัญญัติของประมวลกฎหมายยาเสพติดในมาตราที่มีความหมายเทียบเคียงกัน

กฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศที่ออกตามกฎหมายยาเสพติดฉบับเดิมยังคงใช้บังคับได้ต่อไปเท่าที่ไม่ขัดแย้งกับประมวลกฎหมายยาเสพติดฉบับใหม่ หรือจนกว่าจะมีกฎกระทรวงใหม่ออกมาใช้บังคับ

หากบทบัญญัติใดในประมวลกฎหมายยาเสพติดกำหนดว่าต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศ ห้ามนำบทบัญญัตินั้นมาใช้จนกว่าจะมีการออกกฎหมายลำดับรองดังกล่าว

ระหว่างที่ยังไม่มีกฎกระทรวงใหม่ออกมาใช้บังคับ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขและผู้อนุญาตมีอำนาจพิจารณาอนุญาตการผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย ครอบครอง และโฆษณายาเสพติดให้โทษหรือวัตถุออกฤทธิ์โดยอาศัยกฎหมายเดิมเป็นการชั่วคราว

เจ้าพนักงานและพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายยาเสพติดเดิมที่ยังปฏิบัติหน้าที่อยู่ก่อนประมวลกฎหมายยาเสพติดมีผลบังคับ ให้คงปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าจะมีการแต่งตั้งใหม่

คดีตรวจสอบทรัพย์สินที่สั่งไว้ก่อนประมวลกฎหมายยาเสพติดมีผลบังคับ ให้คณะกรรมการ อัยการ และศาลดำเนินการต่อตาม พ.ร.บ.มาตรการปราบปรามยาเสพติด พ.ศ.๒๕๓๔ จนคดีถึงที่สุด

คำขอที่ยื่นตามกฎหมายเดิมและอยู่ระหว่างพิจารณา ให้ถือว่าเป็นคำขอตามประมวลกฎหมายยาเสพติดใหม่โดยอนุโลม โดยผู้อนุญาตอาจสั่งให้แก้ไขเพิ่มเติมเอกสารให้ถูกต้องได้

ใบอนุญาต ใบสำคัญการขึ้นทะเบียน และเอกสารต่างๆ ที่ออกตามกฎหมายยาเสพติดเดิมก่อนประมวลกฎหมายยาเสพติดมีผลบังคับ ยังคงใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะครบกำหนดอายุ

ผู้ได้รับอนุญาตผลิต นำเข้า ส่งออก ขาย หรือครอบครองยาเสพติดตามกฎหมายเดิม ยังดำเนินกิจการต่อได้จนใบอนุญาตสิ้นอายุ และหากประสงค์ต่ออายุให้ยื่นขอใบอนุญาตใหม่ก่อนครบกำหนด

ในวาระเริ่มแรกที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดมีผลบังคับใช้ ให้คณะกรรมการ ป.ป.ส. คณะกรรมการควบคุมยาเสพติด คณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สิน และคณะกรรมการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด ประกอบด้วยกรรมการโดยตำแหน่งตามที่กำหนด

ให้โอนกิจการ ทรัพย์สิน สิทธิ หน้าที่ หนี้ บุคลากร และงบประมาณของกองทุนป้องกันและปราบปรามยาเสพติดเดิม ไปเป็นของกองทุนป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติดฉบับใหม่

ผู้ต้องหาที่อยู่ระหว่างการตรวจพิสูจน์และฟื้นฟูสมรรถภาพตาม พ.ร.บ.ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติด พ.ศ. ๒๕๔๕ ให้ดำเนินการตามกฎหมายเดิมต่อไปเท่าที่ไม่ขัดกับประมวลกฎหมายยาเสพติดใหม่

คณะกรรมการและอนุกรรมการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ติดยาเสพติดตามกฎหมายเดิม ให้คงปฏิบัติงานที่ค้างอยู่ต่อจนเสร็จสิ้น และสถานที่ฟื้นฟูสมรรถภาพและศูนย์ฟื้นฟูให้ดำเนินการต่อจนเสร็จกระบวนการ

บทบัญญัติต่อเนื่องอ้างอิงถึงพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ ๕ พ.ศ. ๒๕๔๕ (ข้อความไม่ครบถ้วน)

บุคคลที่ได้รับการยกเว้นตาม พ.ร.บ.วัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ. ๒๕๕๙ ไม่ต้องขออนุญาตตามบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องในประมวลกฎหมายนี้

ศูนย์คัดกรองและศูนย์ดูแลผู้ผ่านการบำบัดฟื้นฟูตามประกาศ คสช. ฉบับที่ ๑๐๘/๒๕๕๗ ให้ถือเป็นศูนย์คัดกรองและศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมตามประมวลกฎหมายยาเสพติด จนกว่าจะมีการจัดตั้งศูนย์ใหม่

ในวาระเริ่มแรก ๒ ปีแรกหลังประมวลกฎหมายยาเสพติดมีผลบังคับใช้ ให้การอนุญาตนำเข้ากัญชาเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์หรือการรักษาผู้ป่วยดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ประธานศาลฎีกาและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม สาธารณสุข และอุตสาหกรรม ร่วมกันรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ โดยมีอำนาจออกกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศในส่วนที่เกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของตน

จัดตั้งคณะกรรมการควบคุมยาเสพติด โดยมีปลัดกระทรวงสาธารณสุขเป็นประธาน ประกอบด้วยหัวหน้าหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องและผู้ทรงคุณวุฒิ ๑๐ คนจากภาครัฐและเอกชน ทำหน้าที่ควบคุมยาเสพติดระดับชาติ

บทบัญญัตินี้กำหนดให้นำบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องมาใช้ประกอบการพิจารณาในเรื่องที่เกี่ยวกับคณะกรรมการควบคุมยาเสพติด

กำหนดให้นำความในมาตราที่เกี่ยวข้องมาใช้บังคับโดยอนุโลมในกรณีที่บัญญัติไว้

คณะกรรมการควบคุมยาเสพติดมีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ โดยต้องมีอย่างน้อย ๓ ชุด ได้แก่ คณะอนุกรรมการยาเสพติดให้โทษ คณะอนุกรรมการวัตถุออกฤทธิ์ และคณะอนุกรรมการสารระเหย

5 ประเภท: (1) ร้ายแรง = ยาบ้า ไอซ์ เฮโรอีน ยาอี (2) ทั่วไป = มอร์ฟีน โคเคน (3) ตำรับยา = ยาแก้ไอที่มีโคเดอีน (4) สารตั้งต้น (5) อื่นๆ = กัญชา กระท่อม — ประเภทกำหนดโทษ

วัตถุออกฤทธิ์ 4 ประเภท: (1) ไม่ใช้ทางการแพทย์ เสี่ยงสูง (2) ใช้ทางการแพทย์ เสี่ยงสูง (3) ใช้ทางการแพทย์ เสี่ยงปานกลาง (4) เสี่ยงน้อย — เช่น ยานอนหลับ ยากล่อมประสาท

วัตถุตำรับที่มีวัตถุออกฤทธิ์หลายประเภทผสมกัน ให้ถือว่าเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภทที่มีการควบคุมเข้มงวดที่สุดในบรรดาประเภทที่ผสมอยู่

การพักใช้ใบอนุญาต การเพิกถอนใบอนุญาต คุณสมบัติและหน้าที่ผู้รับอนุญาต รวมถึงหน้าที่เภสัชกร ให้เป็นไปตาม พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. ๒๕๒๒ หรือ พ.ร.บ.วัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ. ๒๕๕๙

กำหนดให้ระบุชื่อและประเภทวัตถุออกฤทธิ์ที่ประเทศใดประเทศหนึ่งห้ามนำเข้า เพื่อใช้ในการควบคุมการส่งออกวัตถุออกฤทธิ์ไปยังประเทศนั้น

ในกรณีจำเป็นเร่งด่วน รัฐมนตรีสาธารณสุขมีอำนาจอนุญาตให้นำเข้า ส่งออก หรือครอบครองยาเสพติดประเภท ๑ หรือ ๔ ได้ และยังอาจอนุญาตให้ผลิต จำหน่าย หรือครอบครองเพื่อการวิจัยและประโยชน์ทางการแพทย์

การนำเข้ากัญชาให้นำเข้าได้เฉพาะเมล็ดพันธุ์ ยกเว้น หน่วยงานรัฐด้านการแพทย์วิจัย ผู้ป่วยเดินทางระหว่างประเทศ และผู้ดำเนินการวิจัยและพัฒนา ซึ่งได้รับการยกเว้นจากข้อจำกัดนี้

ผู้รับอนุญาตนำเข้าหรือส่งออกยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุออกฤทธิ์ต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในมาตราที่เกี่ยวข้อง

ผู้รับอนุญาตผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย ครอบครอง หรือนำผ่านยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุออกฤทธิ์ ต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องในมาตรานี้

บทบัญญัตินี้กำหนดให้นำบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องมาใช้ร่วมกันในการพิจารณาเรื่องการอนุญาตเกี่ยวกับยาเสพติดและวัตถุออกฤทธิ์

อนุญาตให้ผู้ป่วยนำยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ติดตัวขณะเดินทางระหว่างประเทศโดยมีใบสั่งยา สำหรับวัตถุออกฤทธิ์ประเภท ๒–๔ ไม่เกิน ๓๐ วันไม่ต้องขออนุญาต และการกระทำดังกล่าวไม่เป็นความผิดฐานนำเข้าหรือส่งออก

เหตุผลและความจำเป็นในการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามกฎหมายนี้ เพื่อกำหนดมาตรการป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติดอย่างเป็นระบบ รวมถึงปราบปรามองค์กรอาชญากรรมที่เกี่ยวกับยาเสพติด

ห้ามเปลี่ยนแปลงจุดหมายปลายทางวัตถุออกฤทธิ์ขณะนำผ่านโดยไม่ได้รับอนุญาต หากส่งไม่ได้ตามจุดหมายต้องส่งกลับภายใน ๓๐ วัน มิฉะนั้นวัตถุออกฤทธิ์ตกเป็นของกระทรวงสาธารณสุข

การแปรรูป แปรสภาพ หรือเปลี่ยนหีบห่อวัตถุออกฤทธิ์ประเภท ๑ หรือ ๒ ขณะนำผ่านราชอาณาจักร ต้องได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเลขาธิการ อย. ก่อน

กรณีนำเข้าวัตถุออกฤทธิ์แล้วต้องการส่งไปยังบุคคลหรือสถานที่นอกเหนือจากที่ระบุในใบอนุญาต สามารถทำได้หากมีเหตุจำเป็นและได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากเลขาธิการ อย.

อำนาจกำหนดด่านตรวจสอบวัตถุออกฤทธิ์ที่นำเข้า ส่งออก หรือนำผ่าน และกำหนดการอื่นใดเพื่อประโยชน์ต่อการปฏิบัติตามลักษณะนี้

บทบัญญัติเชื่อมต่อระหว่างส่วนต่าง ๆ ของหมวดการอนุญาตเกี่ยวกับยาเสพติด

ผู้รับอนุญาตที่ดำเนินการตามประมวลกฎหมายนี้แล้วได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยยา โดยมีส่วนที่ 4 ว่าด้วยการพักใช้และการเพิกถอนใบอนุญาต

ผู้รับอนุญาตที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามหมวดนี้อาจถูกว่ากล่าวตักเตือน สั่งพักใช้ หรือเพิกถอนใบอนุญาต ตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขกำหนดในกฎกระทรวง

ผู้ถูกพักใช้ใบอนุญาตห้ามขอรับใบอนุญาตใหม่ระหว่างถูกพัก และผู้ถูกเพิกถอนต้องรอครบ 3 ปีจึงจะขอรับใบอนุญาตใหม่ได้ รวมถึงกรรมการและผู้จัดการของนิติบุคคลที่ถูกเพิกถอนด้วย

ผู้รับอนุญาตผลิตหรือนำเข้ายาเสพติดให้โทษในประเภท 3 ต้องปฏิบัติตามบทบัญญัติว่าด้วยการขึ้นทะเบียนตำรับตามหมวดนี้

ผู้อนุญาตโดยคำแนะนำของคณะกรรมการควบคุมยาเสพติดอาจไม่รับขึ้นทะเบียนตำรับยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ หากการขอขึ้นทะเบียนไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด

ตำรับยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุออกฤทธิ์ที่ขอขึ้นทะเบียนแต่เป็นยาปลอมตามที่กำหนด ถือเป็นเหตุหนึ่งที่ผู้อนุญาตอาจไม่รับขึ้นทะเบียน

ห้ามผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ปลอม โดยกำหนดนิยาม 4 ลักษณะของ "ยาปลอม" ได้แก่ ของเทียม แสดงชื่อผิด แสดงผู้ผลิตผิด และสารออกฤทธิ์เกินเกณฑ์ร้อยละสิบ

ห้ามผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ผิดมาตรฐาน โดยกำหนดนิยามว่าผิดมาตรฐานหมายถึงสารออกฤทธิ์ขาดหรือเกินจากเกณฑ์ต่ำสุดหรือสูงสุดที่รัฐมนตรีกำหนด

ห้ามผู้ใดนำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์เสื่อมคุณภาพ ซึ่งรวมถึงที่สิ้นอายุตามฉลากและที่แปรสภาพจนเทียบเท่ายาปลอม

อำนาจกำหนดมาตรการป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหาการกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดในสถานประกอบการ พร้อมกำหนดประเภทสถานที่ประกอบธุรกิจที่ต้องอยู่ภายใต้มาตรการดังกล่าว

อำนาจวางระเบียบเกี่ยวกับการบริหารและการดำเนินการของกองทุนป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติด

เมื่อเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. พบว่ามีการฝ่าฝืนมาตรการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดในสถานประกอบการ ให้ดำเนินการตามที่กำหนดไว้ในมาตรานั้น

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขอาจประกาศกำหนดยาเสพติดประเภท 5 ที่อนุญาตให้เสพเพื่อรักษาโรคตามคำสั่งแพทย์ ทันตแพทย์ หรือแพทย์แผนไทย หรือเพื่อการศึกษาวิจัย

รัฐมนตรีฯ อาจประกาศให้วัตถุตำรับที่มีวัตถุออกฤทธิ์แต่ไม่อาจก่อการใช้ผิดทาง และไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพและสังคม เป็น "วัตถุตำรับยกเว้น" และอาจประกาศเพิกถอนได้หากไม่ตรงลักษณะ

คณะกรรมการควบคุมยาเสพติดมีหน้าที่ปฏิบัติการอื่นใดตามที่ประมวลกฎหมายนี้หรือกฎหมายอื่นกำหนด หรือตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขมอบหมาย

พนักงานเจ้าหน้าที่ควบคุมยาเสพติดมีอำนาจเข้าตรวจสถานที่ผลิต จำหน่าย เก็บยา ยึดหรืออายัดยาเสพติดที่ผิดกฎหมาย และเรียกบุคคลมาให้ถ้อยคำหรือส่งเอกสาร

บทบัญญัติเพิ่มเติมเกี่ยวกับการปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ดำเนินการควบคุมยาเสพติดตามอำนาจที่กำหนดไว้ในมาตราก่อนหน้า

บทบัญญัติเชื่อมต่อในหมวดมาตรการตรวจสอบทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด

คณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินมีอำนาจหน้าที่ รวมถึงเสนอแนะรัฐมนตรียุติธรรมในการออกกฎกระทรวงและดำเนินการตรวจสอบทรัพย์สินที่เกี่ยวกับยาเสพติด

องค์ประชุมต้องมีกรรมการไม่น้อยกว่า 2/3 ของจำนวนทั้งหมด การวินิจฉัยใช้เสียงข้างมาก หากประธานไม่มาให้ที่ประชุมเลือกกรรมการคนใดคนหนึ่งเป็นประธานแทน

คณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินอาจมอบหมายให้เลขาธิการ ป.ป.ส. หรือคณะอนุกรรมการดำเนินการตรวจสอบ ยึด อายัด และวินิจฉัยทรัพย์สินแทนได้ โดยรายงานให้คณะกรรมการทราบ

กำหนดให้นำบทบัญญัติในมาตราที่เกี่ยวข้องมาใช้บังคับโดยอนุโลมแก่การดำเนินการของคณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สิน

คณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินมีอำนาจวินิจฉัยว่าทรัพย์สินใดเกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดเพื่อดำเนินการต่อไป

กำหนดวัตถุประสงค์และขอบเขตของการสั่งตรวจสอบทรัพย์สินโดยคณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินตามที่บัญญัติไว้

หากมีหลักฐานว่าทรัพย์สินของบุคคลอื่นเป็นทรัพย์สินที่เกี่ยวกับความผิดร้ายแรงด้านยาเสพติดของผู้ต้องหา ไม่ว่าจะได้มาโดยเสน่หาหรือรู้อยู่ว่าเป็นทรัพย์สินผิดกฎหมาย คณะกรรมการมีอำนาจสั่งตรวจสอบทรัพย์สินของบุคคลนั้นด้วย

กำหนดระเบียบเกี่ยวกับการเก็บรักษาทรัพย์สินที่ยึด การขายทอดตลาด การนำไปใช้ประโยชน์ และการประเมินค่าเสียหายและค่าเสื่อมสภาพของทรัพย์สิน

หากทรัพย์สินเกี่ยวกับยาเสพติดสามารถดำเนินการตามกฎหมายอื่นและเป็นประโยชน์แก่ราชการมากกว่า คณะกรรมการอาจสั่งโอนไปดำเนินการตามกฎหมายนั้นแทนได้

คณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินมีอำนาจมีมติให้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดไว้ตามที่กฎหมายบัญญัติ

บทบัญญัติเชื่อมต่อในหมวดมาตรการตรวจสอบทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด

คณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินมีอำนาจแต่งตั้งอนุกรรมการหรือคณะทำงาน และมอบหมายภารกิจให้อนุกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินดำเนินการแทนได้

กรรมการ อนุกรรมการ และเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. มีอำนาจเรียกให้บุคคลและหน่วยงานให้ถ้อยคำ ส่งเอกสาร ตรวจสอบข้อมูลสถาบันการเงิน และเข้าสถานที่ต้องสงสัยเพื่อตรวจสอบทรัพย์สินยาเสพติด

อัยการต้องยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งริบทรัพย์สินที่เกี่ยวกับยาเสพติดภายใน 1 ปีหลังศาลพิพากษาถึงที่สุด แม้ผู้ต้องหาหนีหรือเสียชีวิต หรืออัยการสั่งไม่ฟ้อง ก็ยังยื่นคำร้องริบทรัพย์ได้ภายใน 1 ปีนับแต่วันวินิจฉัย

กำหนดผลทางกฎหมายและขั้นตอนที่ต้องดำเนินการเมื่อศาลสั่งรับคำร้องของพนักงานอัยการขอให้ริบทรัพย์สินที่เกี่ยวกับยาเสพติด

กำหนดให้ศาลดำเนินการไต่สวนคำร้องของพนักงานอัยการขอให้ริบทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด

กำหนดหลักเกณฑ์และขั้นตอนสำหรับผู้มีสิทธิขอคืนทรัพย์สินที่ถูกยึดหรืออายัดในคดีความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด

กำหนดวิธีการจัดการทรัพย์สินที่ศาลมีคำสั่งให้ริบในคดีความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายบัญญัติไว้

กำหนดอำนาจในการตรวจสอบทรัพย์สินที่เกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด และการออกคำสั่งตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายยาเสพติด

กรณีคืนทรัพย์สินที่มิใช่เงินไม่ได้ ให้ใช้ราคาประเมิน ณ วันยึดหรืออายัดจากกองทุนแทน มาตรานี้เป็นส่วนหัวของหมวด 3 ว่าด้วยมาตรการตรวจสอบทรัพย์สินตามมูลค่า

เมื่อคณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินวินิจฉัยว่าทรัพย์สินเกี่ยวกับการกระทำผิดร้ายแรงด้านยาเสพติด ให้คำนวณมูลค่าและส่งอัยการยื่นขอให้ศาลสั่งริบ

กรณีหาทรัพย์สินที่เกี่ยวกับยาเสพติดตามมูลค่าที่ริบไม่พบ อัยการยื่นขอบังคับคดีเอาแก่ทรัพย์สินอื่นได้ภายในสิบปี โดยสำนักงาน ป.ป.ส. เป็นเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา

ทรัพย์สินที่ได้จากการบังคับคดีตามมาตราก่อนให้ตกแก่กองทุนป้องกันปราบปรามยาเสพติด

จัดตั้งกองทุนป้องกัน ปราบปราม และแก้ไขปัญหายาเสพติดในสำนักงาน ป.ป.ส. มีหน้าที่สนับสนุนการป้องกัน ปราบปราม บำบัดรักษา ฟื้นฟูสมรรถภาพ และเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากยาเสพติด

กองทุนประกอบด้วยเงินและทรัพย์สินที่โอนมาจากกองทุนเดิมตาม พ.ร.บ. มาตรการปราบปราม พ.ศ. 2534 และทรัพย์สินที่ตกเป็นของกองทุนตามบทบัญญัติอื่น

คณะกรรมการ ป.ป.ส. มีอำนาจเสนอแนะ ควบคุม กำกับ และประสานงานหน่วยงานที่เกี่ยวกับการป้องกันปราบปรามยาเสพติด และคณะรัฐมนตรีต้องรายงานผลต่อรัฐสภา

ห้ามเด็ดขาด: ผลิต นำเข้า ส่งออก ขาย ครอบครอง ยาเสพติดประเภท 1 (ยาบ้า ไอซ์ เฮโรอีน) เว้นแต่ได้รับอนุญาตเพื่อการแพทย์/วิจัย

ห้ามยาเสพติดประเภท 2 (เช่น มอร์ฟีน โคเดอีน) และประเภท 4 (สารตั้งต้น): ต้องได้อนุญาต ฝ่าฝืน → จำคุก ≤ 10 ปี / ปรับ ≤ 1 ล้าน

ห้ามผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายยาเสพติดให้โทษประเภท 3 เว้นแต่ได้รับอนุญาตตามที่กฎหมายกำหนด

ห้ามยาเสพติดประเภท 5 (เช่น กัญชา กระท่อม): ผลิต/นำเข้า/ส่งออก/จำหน่าย/ครอบครอง ต้องได้รับอนุญาต ฝ่าฝืน → โทษตาม ม.148

ห้ามผู้ใดผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย ครอบครอง หรือนำผ่านวัตถุออกฤทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย

ห้ามผู้รับอนุญาตผลิตหรือจำหน่ายยาเสพติดประเภท 2, 3, 5 หรือวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 2, 3, 4 ในขณะที่เภสัชกรไม่ได้อยู่ประจำควบคุมกิจการ

ห้ามจำหน่ายวัตถุออกฤทธิ์ตั้งแต่สองชนิดขึ้นไปหรือรวมกับยาเป็นชุดล่วงหน้าเพื่อประโยชน์ทางการค้า

ห้ามผลิตหรือนำเข้าสารระเหยโดยไม่จัดให้มีภาพ เครื่องหมาย หรือข้อความเตือนอันตรายที่ภาชนะบรรจุตามกฎกระทรวงสาธารณสุขและอุตสาหกรรม

ห้ามจำหน่ายสารระเหยที่ไม่มีภาพ เครื่องหมาย หรือข้อความเตือนที่ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าต้องจัดให้มีที่ภาชนะบรรจุ

ห้ามจำหน่ายหรือจัดหาสารระเหยให้แก่ผู้มีอายุไม่เกิน 18 ปี เว้นแต่สถานศึกษาจัดหาเพื่อประโยชน์การเรียนการสอน

ห้ามจำหน่ายหรือจัดหาสารระเหยให้แก่ผู้ที่ตนรู้หรือควรรู้ว่าเป็นผู้ติดสารระเหย

ห้ามผู้รับใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตำรับยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์กระทำการอันขัดต่อเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

ห้ามผลิต นำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ที่ต้องขึ้นทะเบียนตำรับโดยไม่ได้ขึ้นทะเบียน

ห้ามผลิต นำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ที่รัฐมนตรีสาธารณสุขมีคำสั่งเพิกถอนทะเบียนตำรับแล้ว

ห้ามเสพยาเสพติดประเภท 1, 2, 5 และวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 1, 2 ยกเว้นตามคำสั่งแพทย์ โทษ: จำคุก ≤ 1 ปี / ปรับ ≤ 20,000

ห้ามผู้ใดเสพสารระเหยโดยเด็ดขาด

ห้ามผู้ใดชักจูง ยุยง หลอกลวง หรือบังคับให้ผู้อื่นเสพยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ เว้นแต่ผู้ประกอบวิชาชีพแพทย์และทันตแพทย์ที่ชักนำเพื่อการรักษาพยาบาล

ครอบครองปริมาณเล็กน้อย → สันนิษฐานว่าเพื่อเสพ (โทษเบากว่าจำหน่าย) กฎกระทรวงกำหนดปริมาณ: ยาบ้า ≤ 5 เม็ด, ไอซ์ ≤ 100 mg — เกินกว่านี้สันนิษฐานว่าจำหน่าย

มาตรานี้กำหนดนิยามคำสำคัญในภาคการบำบัดรักษา ได้แก่ ติดยาเสพติด การบำบัดรักษา การฟื้นฟูสมรรถภาพ การฟื้นฟูสภาพทางสังคม สถานพยาบาลยาเสพติด สถานฟื้นฟูสมรรถภาพ ศูนย์คัดกรอง ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม และผู้อนุญาต คำนิยามเหล่านี้เป็นฐานของการบังคับใช้กฎหมายในภาค 4 ทั้งหมด

มาตรานี้กำหนดบทเฉพาะกาลให้คณะกรรมการชุดเดิม (ป.ป.ส. อย. และกระทรวงสาธารณสุข) ปฏิบัติหน้าที่ไปพลางก่อนไม่เกิน 90 วัน จนกว่าจะแต่งตั้งคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิชุดใหม่ตามประมวลกฎหมายยาเสพติด

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขทำหน้าที่สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด รับผิดชอบงานธุรการ การประชุม การศึกษา และกิจการต่างๆ

คณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดมีอำนาจ 14 ข้อ ครอบคลุมการกำหนดนโยบาย มาตรฐาน หลักเกณฑ์ศูนย์คัดกรองและสถานฟื้นฟู การสงเคราะห์ด้านที่อยู่อาศัยและอาชีพ และการส่งเสริมชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลผู้ผ่านการบำบัด

มาตรานี้กำหนดให้นำบทบัญญัติมาตราอื่นในประมวลกฎหมายมาใช้บังคับโดยอนุโลมแก่คณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด

ผู้เสพ = ผู้ป่วย: ส่งบำบัดแทนดำเนินคดี ตาม ป.ยาเสพติด 2564 เปลี่ยนแนวคิดจากลงโทษเป็นบำบัดรักษา

กรณีเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. หรือพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจตรวจพบผู้มีพฤติการณ์น่าสงสัยว่าเสพยาเสพติด ให้มีอำนาจดำเนินการตามบทบัญญัติที่ระบุ

เจ้าพนักงาน ป.ป.ส. หรือตำรวจมีอำนาจ 7 ข้อเพื่อบำบัดรักษาผู้ติดยา เช่น ตรวจค้น ยึดยา ทดสอบสารเสพติด สอบถามประวัติ และควบคุมตัวชั่วคราวไม่เกิน 24 ชั่วโมง รวมถึงสอบถามความสมัครใจเข้ารับการบำบัด

กระทรวงสาธารณสุขประกาศกำหนดศูนย์คัดกรองตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการบำบัดรักษาฯ กำหนด ศูนย์คัดกรองมีอำนาจตรวจหาสารเสพติด ประเมินความรุนแรง และส่งต่อไปยังสถานพยาบาลหรือสถานฟื้นฟูที่เหมาะสม

สถานพยาบาลยาเสพติดและสถานฟื้นฟูสมรรถภาพมีหน้าที่บำบัด ประเมินผล ติดตามดูแลอย่างต่อเนื่อง จัดทำข้อมูลประวัติผู้รับการบำบัด และดำเนินการลดอันตรายจากยาเสพติด

กระทรวงมหาดไทยและกรุงเทพมหานครจัดตั้งศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคม ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการบำบัดรักษาฯ กำหนด เพื่อติดตาม ดูแล ให้คำปรึกษา และสงเคราะห์ผู้เข้ารับการบำบัด

มาตรานี้กำหนดให้การฟื้นฟูสภาพทางสังคมดำเนินการตามบทบัญญัติและหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในประมวลกฎหมาย

ศูนย์ฟื้นฟูสภาพทางสังคมมีอำนาจ 5 ข้อ คือ ให้คำปรึกษาและช่วยเหลือ สนับสนุนที่อยู่อาศัยชั่วคราว ช่วยเหลือด้านอาชีพและการศึกษา ส่งเสริมการจ้างงาน และให้ครอบครัวและชุมชนมีส่วนร่วมในการดูแลผู้ผ่านการบำบัด

ห้ามบุคคลใดบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดเป็นปกติธุระนอกสถานพยาบาลยาเสพติดหรือสถานฟื้นฟูที่กฎหมายกำหนด ไม่ว่าจะรับค่าตอบแทนหรือไม่ ยกเว้นการให้ความรู้หรือคำปรึกษาโดยไม่คิดค่าตอบแทน

ห้ามโฆษณาการบำบัดรักษายาเสพติดโดยไม่ได้รับใบอนุญาต ไม่ว่าจะใช้ชื่อตนเอง ชื่อสถานพยาบาล หรือคุณวุฒิของบุคลากร ยกเว้นสถานพยาบาลของรัฐ และการโฆษณาตามใบอนุญาตที่รัฐมนตรีสาธารณสุขกำหนด

ผู้อนุญาตมีอำนาจสั่งให้หยุดหรือแก้ไขการโฆษณาที่ฝ่าฝืนบทบัญญัติเกี่ยวกับการโฆษณาการบำบัดรักษายาเสพติด

ผู้กระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดนอกราชอาณาจักรต้องรับโทษในไทย หากผู้กระทำหรือผู้ร่วมกระทำเป็นคนไทย หรือต่างด้าวที่มุ่งให้ผลเกิดในไทย หรือต่างด้าวที่ปรากฏตัวในไทยและไม่มีการส่งผู้ร้ายข้ามแดน

สนับสนุนค้ายา = โทษเท่าตัวการ: จัดหาเงิน/รถ/ที่พัก/ที่ซ่อน ช่วยเหลือ ปกปิด ชี้แนะ → โทษเท่าผู้ค้า ยกเว้นช่วยครอบครัว ศาลลดได้

ผู้ที่พยายามกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดต้องรับโทษเสมือนกระทำความผิดสำเร็จ ไม่ลดโทษให้แม้ผลจะยังไม่เกิดขึ้น

สมคบค้ายา: ตกลงกัน ≥ 2 คน จำคุก ≤ 5 ปี / ปรับ ≤ 500,000 ทำผิดจริง → โทษเท่าตัวการ เป็นแก๊ง ≥ 3 คน → โทษ 2 เท่า

ผู้ใดหลอกลวง ขู่เข็ญ หรือบังคับให้ผู้อื่นกระทำความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด ไม่ว่าจะผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือครอบครอง ต้องรับโทษสองเท่าของโทษปกติ

ผู้ยอมให้ผู้อื่นใช้ชื่อ บัญชีธนาคาร บัตรอิเล็กทรอนิกส์ หรือซิมการ์ดของตน โดยรู้หรือควรรู้ว่าจะเป็นประโยชน์ต่อความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท

ผู้ที่รู้ความลับราชการเกี่ยวกับการดำเนินการตามประมวลกฎหมายยาเสพติด และเปิดเผยให้ผู้อื่นรู้โดยไม่มีอำนาจ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท ยกเว้นการปฏิบัติตามหน้าที่

ห้ามเปิดเผยข้อมูลการสื่อสารที่เกี่ยวข้องกับคดียาเสพติดซึ่ง ป.ป.ส. ได้มาโดยคำสั่งศาล โทษจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 แสนบาท หากเป็นเจ้าพนักงาน ป.ป.ส. โทษเพิ่มเป็นสามเท่า

ผู้กระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดโดยแต่งเครื่องแบบหรือแต่งกายเลียนแบบเจ้าพนักงานรัฐ ต้องได้รับโทษหนักกว่าปกติอีกกึ่งหนึ่ง

หากนิติบุคคลกระทำความผิด ต้องรับโทษปรับสองเท่า และหากเกิดจากการสั่งการหรือละเว้นของกรรมการหรือผู้จัดการ บุคคลนั้นต้องรับโทษด้วยเป็นการส่วนตัว

ยาเสพติดประเภท 1 2 4 5 วัตถุออกฤทธิ์ และทรัพย์สินทั้งหมดที่ใช้หรือมีไว้เพื่อใช้กระทำความผิดยาเสพติด ให้ริบทั้งสิ้น ไม่ว่าจะมีผู้ถูกลงโทษหรือไม่

ผู้ควบคุมยานพาหนะที่ไม่ดำเนินการป้องกันตามสมควรเพื่อมิให้ยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์สูญหายหรือถูกนำไปใช้โดยมิชอบ มีความผิดตามบทบัญญัตินี้

ผู้รับอนุญาตที่ฝ่าฝืนเงื่อนไขหรือหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ตามมาตราที่เกี่ยวข้อง มีความผิดและต้องรับโทษตามที่บัญญัติ

ห้ามโฆษณายาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์โดยไม่ได้รับอนุญาต ผู้ฝ่าฝืนมีความผิดตามบทบัญญัตินี้

ห้ามเปลี่ยนแปลงจุดหมายในการส่งวัตถุออกฤทธิ์โดยมิชอบ ผู้ฝ่าฝืนมีความผิดตามบทบัญญัตินี้

ห้ามแปรรูป แปรสภาพวัตถุออกฤทธิ์ หรือเปลี่ยนหีบห่อโดยไม่ได้รับอนุญาตจากเลขาธิการ อย. ผู้ฝ่าฝืนมีความผิด

ห้ามส่งวัตถุออกฤทธิ์ที่ได้รับอนุญาตนำเข้าไปยังบุคคลหรือสถานที่อื่นนอกจากที่ระบุในใบอนุญาต ผู้ฝ่าฝืนมีความผิด

ห้ามส่งออกวัตถุออกฤทธิ์ไปยังประเทศที่ห้ามนำเข้าโดยไม่มีใบอนุญาตพิเศษจากประเทศนั้นและจากเลขาธิการ อย.

ห้ามผลิต นำเข้า หรือส่งออกยาเสพติดประเภท 2 3 5 หรือวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 2 3 4 ที่ปลอมโดยฝ่าฝืนกฎหมาย

ห้ามผลิต นำเข้า หรือส่งออกยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ที่ผิดมาตรฐาน ผู้ฝ่าฝืนมีความผิดตามกฎหมาย

ห้ามนำเข้าหรือส่งออกยาเสพติดประเภท 2 3 5 หรือวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 2 3 4 ที่เสื่อมคุณภาพโดยฝ่าฝืนกฎหมาย

โทษยาเสพติดประเภท 1: ปกติ จำคุก ≤ 15 ปี / ค้า: 2-20 ปี / หัวหน้าเครือข่าย: 5 ปี-ตลอดชีวิต-ประหาร 3 ระดับโทษตามความร้ายแรง

โทษยาเสพติดประเภท 2/4: จำคุก ≤ 10 ปี / ปรับ ≤ 1 ล้าน เพื่อค้า/ขายให้เด็ก: 1-15 ปี / 100K-1.5M

ห้ามผลิต นำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายยาเสพติดให้โทษประเภท 3 โดยฝ่าฝืนกฎหมาย ผู้กระทำมีความผิดและต้องรับโทษ

โทษยาเสพติดประเภท 5 (กัญชา/กระท่อม): จำคุก ≤ 5 ปี / ปรับ ≤ 500,000 เพื่อค้า: 1-15 ปี / 100K-1.5M

ห้ามผลิต นำเข้า ส่งออก จำหน่าย หรือครอบครองวัตถุออกฤทธิ์โดยฝ่าฝืนกฎหมาย ผู้กระทำมีความผิดและต้องรับโทษตามบัญญัติ

ห้ามผู้รับอนุญาตผลิตหรือจำหน่ายยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ในช่วงที่เภสัชกรไม่อยู่ประจำควบคุม ผู้ฝ่าฝืนมีความผิด

ห้ามจำหน่ายวัตถุออกฤทธิ์ตั้งแต่สองชนิดขึ้นไปหรือรวมกับยาอื่น โดยจัดชุดล่วงหน้าเพื่อประโยชน์ทางการค้า ผู้ฝ่าฝืนมีความผิด

คดียาเสพติดร้ายแรง: ศาลต้องลงโทษทั้งจำคุกและปรับเสมอ จะลงแค่จำหรือแค่ปรับไม่ได้ แต่มีเหตุสมควร → ลดต่ำกว่าขั้นต่ำได้

ศาลอาจลงโทษน้อยกว่าอัตราที่กำหนดได้ หากผู้กระทำผิดให้ข้อมูลสำคัญในการปราบปรามยาเสพติดต่อเจ้าพนักงาน ผู้กระทำผิดยังมีสิทธิ์ยื่นคำร้องต่อศาลเองหากอัยการไม่ระบุในคำฟ้อง

ห้ามผลิตหรือนำเข้าสารระเหยโดยไม่จัดให้มีภาพ เครื่องหมาย หรือข้อความบนภาชนะบรรจุก่อนนำออกจำหน่าย ผู้ฝ่าฝืนมีความผิด

ห้ามจำหน่ายสารระเหยโดยไม่มีภาพ เครื่องหมาย หรือข้อความเตือนที่กฎหมายกำหนดบนภาชนะบรรจุ ผู้ฝ่าฝืนมีความผิดทางอาญา

ห้ามจำหน่ายสารระเหยแก่ผู้มีอายุไม่เกิน 18 ปี ผู้ฝ่าฝืนมีความผิดตามที่กฎหมายกำหนดโทษไว้

ห้ามจำหน่ายหรือจัดหาสารระเหยให้แก่ผู้ที่ตนรู้หรือควรรู้ว่าติดสารระเหย การฝ่าฝืนเป็นความผิดมีโทษ

ห้ามแก้ไขรายการทะเบียนตำรับยาเสพติดประเภท 3 หรือวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 3-4 ผิดจากหลักเกณฑ์ที่กฎกระทรวงกำหนด มีโทษทางอาญา

บทกำหนดโทษสำหรับผู้รับใบสำคัญการขึ้นทะเบียนตำรับที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

ห้ามผลิต นำเข้า ส่งออก หรือจำหน่ายยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุออกฤทธิ์ที่ต้องขึ้นทะเบียนตำรับโดยไม่ได้รับอนุญาต มีโทษทางอาญา

ห้ามผลิต นำเข้า หรือส่งออกยาเสพติดหรือวัตถุออกฤทธิ์ที่รัฐมนตรีสั่งเพิกถอนทะเบียนตำรับแล้ว ฝ่าฝืนมีโทษทางอาญา

เสพยาเสพติด: ประเภท 1 = จำคุก ≤ 1 ปี / ปรับ ≤ 20,000 ประเภท 2 = จำคุก ≤ 6 เดือน / ปรับ ≤ 10,000 แต่ถ้าสมัครใจบำบัดก่อนถูกจับ + ผ่านการรักษา → ไม่ต้องรับโทษ

บทกำหนดโทษสำหรับการมีไว้ในครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษหรือวัตถุออกฤทธิ์เพื่อเสพ ตามที่กฎหมายกำหนด

ครอบครองยาเสพติดเพื่อเสพ: จำคุก ≤ 2 ปี / ปรับ ≤ 40,000 โทษน้อยกว่าครอบครองเพื่อจำหน่าย เน้นบำบัดมากกว่าลงโทษ

ศาลต้องคำนึงถึงการบำบัดรักษายิ่งกว่าการลงโทษ และพิจารณาข้อเท็จจริงรอบด้านของผู้กระทำผิด เช่น อายุ ประวัติ สภาพแวดล้อม และเหตุอันควรปรานี ก่อนกำหนดโทษที่เหมาะสม

ศาลมีอำนาจเปลี่ยนโทษจำคุกเป็นมาตรการเพื่อความปลอดภัยหรือคุมประพฤติ หากผู้กระทำผิดไม่มีคดีอื่นค้างอยู่และไม่ได้รับโทษจำคุกอยู่แล้ว

หากผู้กระทำผิดไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่ศาลกำหนดไว้ในคำสั่งคุมประพฤติ ศาลมีอำนาจดำเนินการตามที่กฎหมายกำหนดต่อไป

บทบัญญัติในมาตรานี้ให้ใช้บังคับภายใต้เงื่อนไขตามมาตราที่อ้างอิง เป็นบทบัญญัติเชื่อมโยงกับมาตราอื่น

รัฐต้องจัดบริการฟื้นฟูสภาพทางสังคมแก่ผู้บำบัดรักษา ทั้งที่อยู่อาศัยชั่วคราว อาชีพ การศึกษา สุขภาพ โดยหลายกระทรวงร่วมสนับสนุน เพื่อป้องกันการกระทำผิดซ้ำ

คำสั่งศาลที่ออกตามมาตราที่อ้างอิง มีผลบังคับตามที่กฎหมายกำหนดไว้

ผู้ที่จูงใจ หลอกลวง บังคับ หรือข่มขืนใจให้ผู้อื่นเสพยาเสพติดประเภท 1, 2 หรือ 5 มีความผิดและต้องรับโทษตามที่กฎหมายกำหนด

ผู้ที่จูงใจ หลอกลวง บังคับ หรือข่มขืนใจให้ผู้อื่นเสพวัตถุออกฤทธิ์ มีความผิดและต้องรับโทษตามที่กฎหมายกำหนด

ผู้ที่จูงใจ หลอกลวง บังคับ หรือข่มขืนใจให้ผู้อื่นเสพสารระเหย มีความผิดและต้องรับโทษตามที่กฎหมายกำหนด

เจ้าของหรือผู้ดำเนินกิจการสถานประกอบการที่ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของเจ้าพนักงานที่กฎหมายกำหนด มีความผิดต้องรับโทษ

ผู้รับอนุญาตหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องที่ไม่มาให้ถ้อยคำหรือไม่ส่งเอกสารตามที่พนักงานเจ้าหน้าที่เรียก มีความผิดต้องรับโทษ

ผู้ขัดขวางการปฏิบัติหน้าที่ของ ป.ป.ส. ในการสืบสวนหรือตรวจสอบทรัพย์สิน เช่น ไม่ให้ถ้อยคำ ไม่ส่งเอกสาร หรือปฏิเสธการตรวจยาเสพติดในร่างกาย มีโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท

มาตรานี้กำหนดความผิดสำหรับผู้ที่ยักย้าย ซ่อนเร้น ทำลาย หรือรับไว้โดยมิชอบซึ่งทรัพย์สินที่มีคำสั่งยึดหรืออายัดหรือที่ตนรู้ว่าจะถูกยึดหรืออายัดตามประมวลกฎหมายนี้

เจ้าพนักงานและบุคลากรของ ป.ป.ส. รวมถึงกรรมการและคณะทำงานตามประมวลกฎหมายนี้ หากกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติดด้วยตนเอง ต้องระวางโทษเป็นสามเท่าของโทษปกติ เพื่อป้องปรามการทุจริตในหน่วยงานปราบปรามยาเสพติด

ข้าราชการหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่กระทำความผิดต่อตำแหน่งหน้าที่ราชการหรือผิดต่อตำแหน่งในการยุติธรรมตามประมวลกฎหมายอาญา อันเกี่ยวเนื่องกับการกระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ต้องรับโทษเป็นสามเท่าของโทษปกติ

ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้บริหารท้องถิ่น พนักงานรัฐวิสาหกิจ และกรรมการองค์กรตามรัฐธรรมนูญที่กระทำความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด ต้องระวางโทษเป็นสามเท่าของโทษที่กำหนดไว้ เพื่อเสริมความรับผิดชอบของผู้ดำรงตำแหน่งสาธารณะ

ห้ามทำการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดเป็นปกติธุระ เว้นแต่กระทำในสถานพยาบาลยาเสพติดหรือสถานฟื้นฟูสมรรถภาพที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย ฝ่าฝืนมีโทษไม่ว่าจะรับค่าตอบแทนหรือไม่ก็ตาม

ห้ามโฆษณาบริการบำบัดรักษายาเสพติดโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือโฆษณาโดยใช้ชื่อ ที่ตั้ง คุณวุฒิ หรือกิจการของสถานพยาบาลโดยไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กฎกระทรวงกำหนด ฝ่าฝืนมีโทษตามกฎหมาย

ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้มีอำนาจอนุญาตตามที่กำหนดในประมวลกฎหมายนี้ ต้องระวางโทษตามที่บัญญัติไว้ในบทกำหนดโทษที่เกี่ยวข้อง

กำหนดโทษเพิ่มขึ้นสำหรับการกระทำความผิดซ้ำหรือเมื่อมีเหตุพิเศษตามที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายนี้ โดยโทษที่ได้รับจะสูงกว่าโทษปกติที่กำหนดไว้

คดีความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียวตามประมวลกฎหมายนี้ คณะกรรมการ ป.ป.ส. หรือเลขาธิการ อย. มีอำนาจเปรียบเทียบปรับได้ และถ้าผู้ต้องหาชำระค่าปรับตามที่เปรียบเทียบกำหนดแล้ว ถือว่าคดีเป็นอันเลิกกันตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา

กำหนดแหล่งที่มาของเงินและทรัพย์สินของกองทุนป้องกันและปราบปรามยาเสพติด รวมถึงเงินบริจาค เงินจากรัฐบาล และผลประโยชน์จากทรัพย์สินกองทุน โดยเงินเหล่านี้ไม่ต้องนำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน