พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558

กฎหมายฉบับนี้มีชื่อว่า พระราชบัญญัติการทวงถามหนี้ พ.ศ. 2558 เป็นกฎหมายหลักที่ควบคุมกระบวนการทวงถามหนี้ในประเทศไทย

พ.ร.บ.ทวงถามหนี้มีผลบังคับใช้เมื่อพ้น 180 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เพื่อให้ผู้ทวงถามหนี้มีเวลาปรับตัว

"ผู้ทวงถามหนี้" = เจ้าหนี้ + บริษัทรับจ้างทวงหนี้ + ผู้รับมอบอำนาจ ครอบคลุมแม้หนี้จะไม่ชอบด้วยกฎหมาย (เช่น หนี้นอกระบบ) บริษัทรับจ้างทวงต้องจดทะเบียน

รมว.คลังและ รมว.มหาดไทยรักษาการตาม พ.ร.บ.นี้ตามอำนาจหน้าที่ของตน โดย รมว.มหาดไทยมีอำนาจออกกฎกระทรวงได้

ธุรกิจทวงหนี้ต้องจดทะเบียน: ยื่นต่อนายทะเบียน ไม่จด = ผิดกฎหมาย โทษจำคุก ≤ 1 ปี / ปรับ ≤ 100,000

หากผู้ประกอบธุรกิจทวงหนี้เป็นทนายความหรือสำนักงานทนายความ ให้คณะกรรมการสภาทนายความทำหน้าที่นายทะเบียนรับจดทะเบียนแทนนายทะเบียนทั่วไป

คณะกรรมการสภาทนายความและสภานายกพิเศษมีหน้าที่รายงานการดำเนินการตาม พ.ร.บ.นี้ต่อผู้มีอำนาจที่กำหนด

ห้ามทวงหนี้กับพ่อแม่/เพื่อน/เพื่อนร่วมงาน ติดต่อคนอื่นได้แค่ถามที่อยู่ ห้ามบอกว่าเป็นหนี้ ห้ามติดต่อเกิน 1 ครั้ง ฝ่าฝืน → จำคุก ≤ 1 ปี / ปรับ ≤ 100,000 บาท

กฎการทวงหนี้: ติดต่อตามที่แจ้ง | จ.-ศ. 08-20 น. / วันหยุด 08-18 น. | จำนวนครั้งเหมาะสม | ต้องแจ้งชื่อ+เจ้าหนี้+จำนวนหนี้

ทวงหนี้แล้วรับเงิน: ต้องแสดงหลักฐานมอบอำนาจ + ออกใบรับให้ลูกหนี้ จ่ายโดยสุจริต = ชำระหนี้โดยชอบ แม้ผู้ทวงไม่มีอำนาจจริง

ห้ามทวงหนี้ 6 ข้อ: (1)ข่มขู่/ใช้ความรุนแรง (2)ดูหมิ่น (3)เปิดเผยความเป็นหนี้ (4)ส่งไปรษณียบัตร/เอกสารเปิดผนึก (5)ใช้โลโก้บริษัทบนซอง (6)ไม่เหมาะสมอื่นๆ

ห้ามแอบอ้าง: (1) เป็นศาล/ตำรวจ/หน่วยงานรัฐ (2) เป็นทนาย/สำนักงานกฎหมาย (3) ขู่ว่าจะยึดทรัพย์/อายัดเงินเดือน (ถ้ายังไม่ฟ้อง) (4) หลอกถามข้อมูล โทษจำคุก ≤ 3 ปี / ปรับ ≤ 300,000 บาท

ห้ามเรียกค่าทวงหนี้เกินอัตราที่กำหนด + ห้ามหลอกให้ลูกหนี้ออกเช็ค (ถ้ารู้ว่าเด้ง) เพราะลูกหนี้จะโดนคดีเช็คเด้งซ้ำอีก

ห้ามข้าราชการทวงหนี้: ห้ามทำธุรกิจทวงหนี้ + ห้ามทวงหนี้คนอื่น ยกเว้นหนี้ของครอบครัวตัวเอง ฝ่าฝืน → จำคุก ≤ 5 ปี / ปรับ ≤ 500,000

คกก.กำกับการทวงหนี้: รมว.มหาดไทย เป็นประธาน + ปลัดกระทรวงต่างๆ + ผู้ทรงคุณวุฒิ ≤ 5 คน มีอำนาจออกประกาศ รับร้องเรียน ปรับทางปกครอง

คกก.กำกับทวงหนี้มีอำนาจออกประกาศ/คำสั่ง ออกข้อบังคับเรื่องร้องเรียน และกำกับดูแลผู้ทวงถามหนี้ทั้งหมด

กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องมีสัญชาติไทยและต้องไม่เป็นบุคคลล้มละลาย เคยถูกจำคุก เคยถูกไล่ออก หรือมีผลประโยชน์ทับซ้อนกับธุรกิจทวงหนี้

นอกจากการพ้นจากตําแหน่งตามวาระตามมาตรา ๑๕ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ พ้นจากตําแหน่งเมื่อ (๑) ตาย (๒) ลาออก (๓) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาด...

เมื่อกรรมการพ้นก่อนวาระ คณะที่เหลือทำหน้าที่ต่อได้ กรรมการแทนมีวาระเท่าวาระที่เหลือของผู้ถูกแทน ยกเว้นวาระเหลือน้อยกว่า 90 วัน

องค์ประชุม คกก.ต้องมีกรรมการไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่ง วินิจฉัยด้วยเสียงข้างมาก หากเสียงเท่ากันประธานที่ประชุมออกเสียงชี้ขาด

คณะกรรมการมีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติงานตามที่มอบหมาย โดยให้นำหลักเกณฑ์การประชุมมาใช้บังคับด้วย

ในการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการตามมาตรา ๒๑ ให้คณะกรรมการแต่งตั้ง คณะอนุกรรมการอย่างน้อยคณะหนึ่งเพื่อพิจารณาหรือปฏิบัติการเกี่ยวกับการกํ...

ถูกทวงหนี้ไม่เป็นธรรม → ร้องเรียนได้: ยื่นต่อ คกก.ประจำจังหวัด/กทม. หรือร้องที่อำเภอ/สถานีตำรวจ ตาม ม.30

ในการดำเนินงานตาม พ.ร.บ.ทวงถามหนี้ คณะกรรมการและพนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจและหน้าที่ตามที่กฎหมายกำหนด

กรมการปกครองรับผิดชอบงานธุรการของ คกก.กำกับทวงหนี้ รับเรื่องร้องเรียน ติดตาม และปฏิบัติหน้าที่อื่นตามที่มอบหมาย

สำนักงานเศรษฐกิจการคลังรับผิดชอบงานธุรการของคณะอนุกรรมการตาม พ.ร.บ.ทวงถามหนี้

สภานายกพิเศษตามกฎหมายทนายความมีอำนาจวินิจฉัยอุทธรณ์คำสั่งไม่รับจดทะเบียนธุรกิจทวงหนี้ที่ทนายความเป็นผู้ยื่น

คกก.กำกับทวงหนี้มีอำนาจเปรียบเทียบคดี เสนอแนะ ครม.เกี่ยวกับมาตรการคุ้มครองลูกหนี้ และออกข้อบังคับประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ที่ทำการปกครองจังหวัดและ บช.น.ทำหน้าที่จดทะเบียน รับร้องเรียน ติดตามสอดส่อง ประสานหน่วยงาน และรณรงค์การทวงหนี้ถูกต้องในพื้นที่

ร้องเรียนได้ที่: ที่ว่าการอำเภอ + สถานีตำรวจ ทั่วประเทศ ไม่ต้องไปถึง คกก.กำกับ ให้หัวหน้าหน่วยงานรวบรวมเรื่องส่งต่อ

ผู้ประกอบธุรกิจทวงหนี้ที่ถูกสั่งเพิกถอนทะเบียนมีสิทธิอุทธรณ์คำสั่งดังกล่าวตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด

พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งให้ผู้ทวงถามหนี้หรือกรรมการ/ผู้จัดการมาให้ถ้อยคำ แสดงข้อมูล และส่งเอกสารที่เกี่ยวกับกิจการและหนี้สิน

พนักงานเจ้าหน้าที่ตาม พ.ร.บ.ทวงถามหนี้ มีสถานะเป็นเจ้าพนักงานตามประมวลกฎหมายอาญา ต้องแสดงบัตรประจำตัวทุกครั้งที่ปฏิบัติหน้าที่ โดยบัตรเป็นไปตามแบบที่รัฐมนตรีมหาดไทยประกาศกำหนด

โทษปรับทางปกครอง: ฝ่าฝืน → สั่งระงับ → ไม่ทำตาม → ปรับ ≤ 100,000 บาท ไม่ยอมจ่าย → ฟ้องศาลปกครองยึดทรัพย์

คณะกรรมการกำกับการทวงถามหนี้มีอำนาจพิจารณาออกคำสั่งลงโทษปรับทางปกครองแก่ผู้ฝ่าฝืน โดยต้องปฏิบัติตามกระบวนการที่กฎหมายกำหนด

นิติบุคคลถูกปรับทางปกครอง: กรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้มีอำนาจที่สั่งการหรือละเว้นหน้าที่ต้องรับโทษปรับทางปกครองเป็นการส่วนตัวด้วย ไม่ใช่แค่บริษัท

เพิกถอนทะเบียนธุรกิจทวง: (1)ถูกปรับแล้วทำผิดซ้ำ (2)ทำผิดอาญาตาม พ.ร.บ.นี้ → ประกอบธุรกิจทวงหนี้ต่อไม่ได้

คำวินิจฉัยของสภานายกพิเศษในคดีอุทธรณ์คำสั่งปรับทางปกครองถือเป็นที่สุด โดยนำกำหนดระยะเวลาอุทธรณ์ตามที่กฎหมายกำหนดมาใช้บังคับ

ฝ่าฝืนข้อห้ามทั่วไป (ดูหมิ่น ประจาน ส่งเอกสารเปิดผนึก ไม่จดทะเบียน): จำคุก ≤ 1 ปี / ปรับ ≤ 100,000 บาท

โทษหนัก: แอบอ้างเป็นทนาย/สำนักงานกฎหมาย หรือขู่ว่าจะยึดทรัพย์/ดำเนินคดี หรือแอบอ้างบริษัทข้อมูลเครดิต → จำคุก ≤ 3 ปี / ปรับ ≤ 300,000

ข่มขู่ใช้ความรุนแรง (ม.11(1)) หรือแอบอ้างเป็นศาล/ตำรวจ (ม.12(1)): จำคุก ≤ 5 ปี / ปรับ ≤ 500,000 บาท — โทษหนักสุดใน พ.ร.บ.นี้

ข้าราชการทวงหนี้คนอื่น: จำคุก ≤ 5 ปี / ปรับ ≤ 500,000 โทษหนักที่สุดใน พ.ร.บ.ทวงถามหนี้ เพราะอาศัยอำนาจรัฐข่มขู่

บุคคลใดไม่ปฏิบัติตามคําสั่งตามมาตรา ๒๔ หรือขัดขวางหรือไม่ปฏิบัติตามคําสั่ง ตามมาตรา ๓๒ ต้องระวางโทษจําคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไ...

นิติบุคคลกระทำผิดอาญาตาม พ.ร.บ.ทวงถามหนี้: กรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้มีอำนาจที่เป็นต้นเหตุต้องรับโทษอาญาส่วนตัวด้วย ไม่ใช่เฉพาะบริษัท

คณะกรรมการกำกับการทวงถามหนี้มีอำนาจเสนอแนะหรือให้คำแนะนำแก่รัฐมนตรี และเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อสั่งการเมื่อมีปัญหาอุปสรรคในการประสานงาน

บทเฉพาะกาล: ผู้ประกอบธุรกิจทวงถามหนี้ที่ดำเนินการอยู่ก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ หากต้องการดำเนินธุรกิจต่อ ต้องยื่นจดทะเบียนตามที่กำหนด

บทเฉพาะกาล: รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่แต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการกำกับการทวงถามหนี้ตามที่พระราชบัญญัตินี้กำหนด